کتاب‌های قدیمی و نسخ خطی

شرح پروندهٔ منبع، نسخهٔ فارسی شاهنامه و بهمن‌نامه روی کاغذ با ۵۳۱ برگ و ۸۸ تصویر، متعلق به سدهٔ هفدهم با افزوده‌های بعدی را توصیف می‌کند. عکس، صفحهٔ نسخهٔ خطی است، نه تمبر پستی؛ سال ۱۹۰۳ برداشت‌شدهٔ ق…

کاغذ از الیاف سلولزی ساخته می‌شود که در آب کوبیده، روی قالب توری جمع و سپس خشک می‌شود. پیش از رواج کاغذ، بخش بزرگی از اسناد دورهٔ هخامنشی بر لوح گلی نگهداری می‌شد. شناخت کاغذ پایهٔ تاریخ‌گذاری و نگهدا…

جلدهای سنتی جهان اسلام لبه‌هایی هم‌تراز با بدنهٔ متن و عطف همیشه تخت (بدون گردکردن) دارند. صنعتگران ایرانی گونه‌های تجملی ویژه‌ای بر پایهٔ الگوهای پیشین خاور نزدیک پدید آوردند. صحافی و جلدسازی افزون ب…

خوشنویسی فارسی از نظام نوشتاری عربی برآمده است. ابداع نستعلیق به‌طور سنتی به علی (میرعلی) تبریزی، خوشنویس سدهٔ هشتم هجری/چهاردهم میلادی و هم‌روزگار تیمور، نسبت داده می‌شود. قلم به‌کاررفته یکی از قرینه…

انجامه بخش پایانی نسخه است که نام کاتب، تاریخ و گاه محل اتمام کتابت را ثبت می‌کند و مهم‌ترین سند درونی برای تاریخ‌گذاری است. موزهٔ والترز نمونه‌های تاریخ‌دار متعددی را فهرست کرده است.

چاپ سنگی روشی مسطح است که آلویس زنه‌فلدر (پراگ ۱۷۷۱ – مونیخ ۱۸۳۴) ابداع کرد و در اوایل سدهٔ نوزدهم از راه روسیه به ایران رسید. کتاب چاپ سنگی قاجاری، با خط کاتب و تصویرگری چاپی، ردهٔ مستقلی در مجموعه‌د…

برای راستی‌آزمایی هر نسخه باید به فهرست‌های نهادی مراجعه کرد. فهرست فهرست (Fihrist) نسخه‌های شرقی کتابخانهٔ بریتانیا را پوشش می‌دهد و کتابخانهٔ کنگرهٔ آمریکا مجموعهٔ «مواد نادر فارسی» را به‌صورت دیجیت…

کدکس اورئوس سن امِرام یک کتاب انجیل مصور متعلق به قرن نهم میلادی است که در آلمان تولید شده است. این نسخه خطی که بر روی پوست نوشته شده، امروزه در کتابخانه ایالتی باواریا نگهداری می‌شود.

کدکس نیترینسیس یک نسخه خطی یونانی از عهد جدید مربوط به سده ششم میلادی است که بر روی پوست نوشته شده است. این اثر که اکنون در کتابخانه بریتانیا نگهداری می‌شود، شامل بخش‌هایی از انجیل لوقا است.

کدکس ماریندالنسیس (Codex Mariendalensis) یک نسخه خطی روی پوست است که شامل شعر حماسی «یولاندا از ویاندن» اثر برادر هرمان فون فلدنز می‌باشد. این اثر که در سال ۱۲۹۰ میلادی نوشته شده، در مجموعه کتابخانه م…

پاپیروس ۸ یک نسخه خطی از عهد جدید به زبان یونانی است که شامل بخش‌هایی از کتاب اعمال رسولان می‌شود. این قطعه پاپیروس که متعلق به قرن چهارم میلادی است، در مجموعه پاپیروس برلین در آلمان نگهداری می‌شود.

کومنتاریولوس (Commentariolus) اثری از نیکلاس کوپرنیک است که طرحی مختصر از نظریه خورشیدمرکزی او را ارائه می‌دهد. این اثر به زبان لاتین نوشته شده و تا پیش از چاپ در قرن نوزدهم، به صورت نسخه‌های خطی میان…

کدکس لستر مجموعه‌ای از نوشته‌های علمی لئوناردو داوینچی بر روی کاغذ است که به زبان ایتالیایی و با استفاده از آینه نویسی نگاشته شده است. این نسخه شامل ۳۶ ورق کاغذ است که در مجموع ۷۲ صفحه را تشکیل می‌دهن…

کدکس موناکنسیس یک نسخه خطی یونانی از چهار انجیل است که بر روی ۱۶۰ برگ پوست ضخیم نوشته شده است. این نسخه که به قرن ۹ یا ۱۰ میلادی تاریخ‌گذاری شده، در کتابخانه دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ نگهداری م…

پاپیروس دروینی یک رول پاپیروس یونان باستان است که در سال ۱۹۶۲ میلادی یافت شد. این اثر یک رساله فلسفی است که تفسیری تمثیلی بر یک شعر اورفیسم درباره تولد خدایان ارائه می‌دهد.

کدکس ویتکیندئوس یک نسخه خطی مصور شامل ۱۲۸ برگ است که در سال‌های ۹۷۰ تا ۹۸۰ میلادی در صومعه فولدا در آلمان تولید شده است. این اثر اکنون در کتابخانه دولتی برلین نگهداری می‌شود.

پاپیروس ادوین اسمیت یک متن پزشکی باستانی مصری از جنس پاپیروس است که به عنوان قدیمی‌ترین رساله جراحی شناخته‌شده در مورد تروما شناخته می‌شود. این اثر در سال ۱۸۶۲ میلادی توسط ادوین اسمیت خریداری شد.

نسخه خطی پاریس L، کتابی از لئوناردو داوینچی است که بر روی کاغذ نوشته شده است. این اثر در مجموعه مؤسسه فرانسه نگهداری می‌شود.

شین‌چان‌بیوک اونبانگ یک رساله پزشکی کره‌ای است که در سال ۱۶۱۳ میلادی به دستور گوانگ‌هه گون توسط هور جون نوشته شد. این اثر برای درمان بیماری‌های واگیردار تدوین و با استفاده از حروف چوبی در دفتر سلطنتی …

De Vlaamse Leeuw — رکورد سطح‌تیپ کتاب و نسخهٔ خطی، تاریخ ثبت‌شدهٔ 1845-01-01. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد ویکی‌داده نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی یا افزوده به آن‌ها اضافه نشده است.

این دست‌نوشته که با نام «زلنا هورا» شناخته می‌شود، یک سند ادبی جعلی مربوط به قرن نوزدهم است. این اثر شامل هشت صفحه بر روی دو برگ دوگانه از جنس پوست است که به زبان چکی قدیمی نوشته شده است.

پوست‌نوشته ویندل یک نسخهٔ خطی قرون وسطایی از جنس پوست (ولوم) است که هفت ترانهٔ «کانتیگا» اثر مارتین کوداکس را در خود جای داده است. این اثر که در اواخر قرن سیزدهم یا اوایل قرن چهاردهم میلادی کتابت شده،…

ایلیاد آمبروزیانا یک نسخه خطی مصور از ایلیاد هومر است که در حدود سال ۵۰۰ میلادی بر روی پوست تهیه شده است. این اثر هم‌اکنون در کتابخانه آمبروزیانا در میلان نگهداری می‌شود.

کدکس آمبروزیانووس یک نسخهٔ خطی متعلق به پترارک است که آثار ویرژیل، استاتیوس و هوراس را در بر دارد. این اثر احتمالاً بین سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ میلادی در آوینیون تهیه شده و اکنون در کتابخانهٔ آمبروزیانا …

کدکس ارندل مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و طراحی‌های لئوناردو دا وینچی است که بین سال‌های ۱۴۷۸ تا ۱۵۱۸ میلادی نگاشته شده است. این نسخه خطی شامل رساله‌هایی پیرامون مکانیک و هندسه است و هم‌اکنون در کتابخانه ب…

کدکس کامپیانوس یک نسخه خطی یونانی از اناجیل عهد جدید است که بر روی پوست نوشته شده است. این اثر که در کتابخانه ملی فرانسه نگهداری می‌شود، بر اساس مطالعات دیرین‌شناسی به قرن نهم میلادی تعلق دارد.

کدکس فورستر مجموعه‌ای از پنج نسخهٔ خطی لئوناردو داوینچی است که در سه جلد صحافی شده‌اند. این مجموعه شامل ۳۵۴ برگ با یادداشت‌ها، طرح‌ها و نقشه‌هایی است که بین سال‌های ۱۴۹۳ تا ۱۵۰۵ میلادی نگاشته شده‌اند.

Codex Hirsaugensis — رکورد سطح‌تیپ کتاب و نسخهٔ خطی، تاریخ ثبت‌شدهٔ 1500-01-01. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد ویکی‌داده نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی یا افزوده به آن‌ها اضافه نشده است.

کدکس فلورانسی یک مطالعهٔ پژوهشی قوم‌نگاری از قرن شانزدهم میلادی در مزوآمریکا است که توسط برناردینو د ساهاگون، راهب فرانسیسکن اسپانیایی، تألیف شده است.

کدکس مونپلیه یک نسخهٔ خطی موسیقی قرن سیزدهم میلادی است که احتمالاً در پاریس گردآوری شده است. این اثر شامل ۳۳۶ قطعهٔ پلی‌فونیک است که در هشت بخش تنظیم شده‌اند.

کدکس موسکونسیس I یک نسخه خطی یونانی از عهد جدید است که به سده نهم میلادی تعلق دارد. این نسخه که بر روی پوست نوشته شده، در حال حاضر در موزه دولتی تاریخ در مسکو نگهداری می‌شود.

کدکس مندوزا یک دفترنامه آزتک است که در حدود سال ۱۵۴۱ میلادی در اسپانیای نو تهیه شده است. این نسخه خطی شامل شرح‌حال حاکمان آزتک، فتوحات آنان و جزئیاتی از زندگی روزمره جامعه آزتک پیش از فتح است.

کدکس رونیکوس یک نسخه خطی از حدود سال ۱۳۰۰ میلادی است که بر روی پوست نوشته شده است. این کتاب شامل قدیمی‌ترین متن حفظ‌شده از قانون استانی اسکانی و متون تاریخی دانمارک است که با الفبای رونی نگارش یافته ا…

این اثر که بر روی پوست نوشته شده، یکی از جامع‌ترین مجموعه‌های حماسی آلمانی است که به طور کامل باقی مانده است.

این اثر که به زبان یونانی نوشته شده، در کلیسای جامع روسانو در ایتالیا نگهداری می‌شود و در سال ۲۰۱۵ میلادی در حافظه جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

کتاب بوریل یا سینودیک بوریل یک کتاب بلغاری قرون وسطایی است که در آغاز سده سیزدهم میلادی نگاشته شده است. این اثر منبعی برای تاریخ امپراتوری بلغارستان محسوب می‌شود و در پی شورای ترنوو در سال ۱۲۱۱ میلادی…

دست‌نویس C نیبلونگن دوناوشینگن یکی از سه نسخه خطی مهم حماسه نیبلونگن است که در ربع دوم قرن سیزدهم میلادی بر روی پوست نوشته شده است. این اثر هم‌اکنون در کتابخانه ایالتی بادن در کارلسروهه نگهداری می‌شود…

این اثر مجموعه‌ای از نوشته‌های لئوناردو دا وینچی در باب نقاشی است که توسط فرانسسکو ملزی گردآوری شده است. این نسخه خطی با شماره اموال Urbinate lat. 1270 در کتابخانه واتیکان نگهداری می‌شود و ابعاد آن ۲۰…

کتاب انجیل سن‌مارتن‌دشان یک نسخه خطی مصور شامل چهار انجیل متعارف عهد جدید است. این اثر بین سال‌های ۷۸۳ تا ۷۹۵ میلادی در آخن تولید شده و اکنون در کتابخانه آرسنال در پاریس نگهداری می‌شود.

این اثر شامل ۳۹ مینیاتور از صورت‌های فلکی و سیارات است و در کتابخانه دانشگاه لیدن نگهداری می‌شود.

انجیل‌های آدا یک نسخه خطی کارولنژی متعلق به اواخر سده هشتم یا اوایل سده نهم میلادی است که در کتابخانه شهری تری‌یر آلمان نگهداری می‌شود. این نسخه بر روی پوست نوشته شده و شامل تقدیم‌نامه‌ای به آدا، خواه…

کدکس آتلانتیکوس مجموعه‌ای دوازده جلدی از نوشته‌ها و نقاشی‌های لئوناردو دا وینچی است که بین سال‌های ۱۴۷۸ تا ۱۵۱۹ میلادی بر روی کاغذ تهیه شده است.

دفترنامه درسدن (Dresden Codex) یک نسخه خطی نجومی از تمدن مایا است که مربوط به سده‌های ۱۳ تا ۱۴ میلادی می‌باشد. این اثر که در مکزیک کشف شده، هم‌اکنون در کتابخانه ایالتی و دانشگاهی ساکسونی در درسدن آلما…

کتاب مقدس دوم شارل طاس یک نسخهٔ خطی مصور از قرن نهم میلادی است که در صومعهٔ سنت آمان تهیه شده است. این کتاب شامل متن کامل عهد عتیق و عهد جدید به زبان لاتین بر روی پوست است.

Group of Four Decorated Folios — رکورد سطح‌تیپ کتاب و نسخهٔ خطی، تاریخ ثبت‌شدهٔ 18th–19th century. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ متروپولیتن (دسترسی آزاد) نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی ی…

Decorated Folio — رکورد سطح‌تیپ کتاب و نسخهٔ خطی، تاریخ ثبت‌شدهٔ 16th–17th century. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ متروپولیتن (دسترسی آزاد) نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی یا افزوده به آن‌…

Decorated Folio — رکورد سطح‌تیپ کتاب و نسخهٔ خطی، تاریخ ثبت‌شدهٔ 16th–17th century. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ متروپولیتن (دسترسی آزاد) نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی یا افزوده به آن‌…

Decorated Folio — رکورد سطح‌تیپ کتاب و نسخهٔ خطی، تاریخ ثبت‌شدهٔ 16th–18th century. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ متروپولیتن (دسترسی آزاد) نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی یا افزوده به آن‌…