دوربین‌ها

دوربین‌های جعبه‌ای، تاشو، دوعدسی انعکاسی، تک‌عدسی انعکاسی، مسافت‌یاب، قطع بزرگ و فوری ساختارهای جداگانه‌اند. ساختار، مسیر دید و اندازهٔ رسانه پایهٔ شناسایی است.

شمارهٔ فیلم با اندازهٔ تصویر یکی نیست. فیلم ۱۳۵ معمولاً تصویر ۲۴×۳۶ میلی‌متر می‌دهد؛ فیلم ۱۲۰ می‌تواند چند قطع متوسط مانند ۶×۶ یا ۶×۹ بسازد؛ دوربین‌های صفحه‌ای نیز ورق یا صفحهٔ جداگانه می‌پذیرند.

براونی نام خانواده‌ای گسترده از دوربین‌های سادهٔ کداک است که از ۱۹۰۰ آغاز شد و عکاسی فوریِ روزمره را همگانی کرد. مدل‌ها و فیلم‌های متعدد زیر این نام عرضه شدند و نباید یک تیپ واحد شمرده شوند.

لایکا I تولیدی در ۱۹۲۵ را باید از نمونهٔ آزمایشی Ur-Leica پیشین جدا کرد. این خانواده فیلم سینمایی ۳۵ میلی‌متری را در قالب دوربین کوچک عکاسی تثبیت کرد.

رولیفلکس از ۱۹۲۹ خانواده‌ای شاخص از دوربین‌های دوعدسی انعکاسی و قطع متوسط است. عدسی بالایی برای مشاهده و عدسی پایینی برای ثبت تصویر به‌کار می‌رود.

مدل ۹۵ که در ۱۹۴۸ عرضه شد، نخستین دوربین تجاری موفق برای تولید تصویر فوری بود. مدل‌های ۹۵A و ۹۵B ادامهٔ همین خانواده‌اند و باید جداگانه ثبت شوند.

هاسلبلاد 500C در ۱۹۵۷ معرفی شد و یک سامانهٔ ماژولار تک‌عدسی انعکاسی قطع متوسط با شاتر مرکزی در لنز بود. بدنه، خشاب، منظره‌یاب و لنز قابل تعویض‌اند.

نیکون F که در ۱۹۵۹ عرضه شد، یک سامانهٔ حرفه‌ای دوربین تک‌عدسی انعکاسی ۳۵ میلی‌متری با عدسی‌ها و منظره‌یاب‌های قابل تعویض بود.

کانن AE-1 در ۱۹۷۶ عرضه شد و با کنترل الکترونیکی مبتنی بر ریزپردازنده و نوردهی خودکار اولویت شاتر، به یکی از خانواده‌های مهم دوربین ۳۵ میلی‌متری مصرفی تبدیل شد.

ام‌۳ نخستین دوربین لایکا با پایهٔ سرنیزه‌ای M است و جای پایهٔ پیچی M39 را گرفت. ویزور روشن با تصحیح خودکار پارالاکس مهم‌ترین نوآوری آن است.

کانتاکس رقیب مستقیم لایکا در آلمان بود. کانتاکس II در ۱۹۳۶ م در درسدن ساخته شد و نخستین دوربینی است که ویزور و مسافت‌یاب را در یک پنجره یکی کرد.

ایکنتا، سوپر ایکنتا و نتار خانوادهٔ گستردهٔ دوربین‌های تاشوی زایس ایکن روی فیلم ۱۲۰ هستند. وجود یا نبود مسافت‌یاب جفت‌شده، مرز اصلی میان ردهٔ گران و ارزان این خانواده است.

رتینا در کارخانهٔ کداک در اشتوتگارت ساخته می‌شد و حول کارتریج فیلم ۱۳۵ کداک طراحی شده بود؛ همان کارتریجی که بعدها استاندارد جهانی شد. بدنهٔ تاشوی فشرده نشانهٔ خانواده است.

بسا روی فیلم رول و ویتو روی فیلم ۱۳۵ ساخته می‌شد. هر دو با شاترهای لنزی کمپور و پرونتور و لنز ثابت عرضه شدند و مدل‌های تاشو و صلب دارند.

نخستین دوربین‌های نیکون، رنج‌فایندرهای سری I، M و S بودند که پس از جنگ جهانی دوم ساخته شدند. این خانواده تا SP و S3 ادامه یافت و پایهٔ شهرت نیکون در عکاسی خبری شد.

کانن پیش از دوران رفلکس، خط کاملی از رنج‌فایندرهای پایه‌پیچی ساخت. مدل P و مدل ۷ شناخته‌شده‌ترین آن‌هایند و تولید ۷s در سپتامبر ۱۹۶۸ م پایان این دوره بود.

آساهی‌فلکس در ۱۹۵۲ م نخستین دوربین رفلکس تک‌لنزی ژاپن بود. آساهی پنتاکس منشور پنج‌وجهی چشم‌سطحی را افزود و همچنان روی پایهٔ پیچی M42 ماند؛ پایه‌ای که به استاندارد مشترک چند سازنده بدل شد.

OM-1 طراحی یوشیهیسا مایتانی و در زمان عرضه کوچک‌ترین و سبک‌ترین دوربین رفلکس تک‌لنزی ۳۵ م‌م بود. دو صفحهٔ رسمی الیمپوس دربارهٔ سال عرضه هم‌داستان نیستند.

SR-2 نخستین دوربین رفلکس ۳۵ م‌م مینولتا بود و خط SR-T با نورسنجی داخل لنز در دیافراگم باز شناخته می‌شود. مشخصات دقیق این خانواده تنها در منابع تخصصی غیررسمی ثبت شده است.

کینه اکساکتا از ۱۹۳۶ م نخستین دوربین رفلکس تک‌لنزی فرمت ۳۵ م‌م جهان شمرده می‌شود. دکمهٔ شاتر روی جلوی بدنه و کارد برش فیلم داخل محفظه، نشانه‌های بی‌همتای این خانواده‌اند.

پراکتیکا از ۱۹۴۹ م با پایهٔ پیچی M42 ساخته شد و کارخانه‌های درسدن در ۱۹۵۹ م زیر نام پنتاکن یکی شدند. نام پنتاکن پس از مناقشهٔ حقوقی بر سر نام کانتاکس برگزیده شد.

فِد و زورکی بر پایهٔ طرح لایکا و کی‌یف بر پایهٔ کانتاکس ساخته شدند. این دوربین‌ها در بازار ایران هم فراوان‌اند، اما داده‌های تاریخ‌گذاری و شمارگان آن‌ها هنوز تنها در منابع انجمنی ثبت شده است.

یاشیکا از ۱۹۵۳ م دوربین‌های دولنزی ژاپنی ساخت که الگوی آن‌ها رولایکورد آلمانی بود. تولید آخرین مدل خانواده، Mat-124G، در ۱۹۸۶ م پایان یافت.

مامیا دو خانوادهٔ متمایز دارد: دوربین‌های دولنزی سری C با لنز تعویض‌پذیر و فانوس، و RB67 با پشت چرخان و قاب ۶×۷. هر دو در استودیوهای حرفه‌ای ایران هم رایج بوده‌اند.

اسپید گرافیک دوربین استاندارد خبرنگاران عکاس در نیمهٔ نخست سدهٔ بیستم بود. ویژگی نادر آن داشتن هم‌زمان دو شاتر است: شاتر لنزی و شاتر پرده‌ای در پشت بدنه.

بولکس H16 دوربین فیلم‌برداری ۱۶ م‌م با برجک سه‌لنزه و موتور فنری است و از دههٔ ۱۹۳۰ تا دهه‌ها بعد در فیلم‌سازی مستند و آموزشی کاربرد داشت.

دوربین‌های چوبی صفحه‌ای سدهٔ نوزدهم با بدنهٔ ماهون، یراق برنجی، فانوس چرمی و اسلاید تاریک چوبی ساخته می‌شدند. هر صفحهٔ شیشه‌ای جداگانه بارگذاری و نمایان می‌شد.

دوربین جعبه‌ای ساده‌ترین شکل دوربین عکاسی است: بدنهٔ جعبه‌ای، لنز تک‌عنصری، شاتر تک‌سرعته و ویزور کوچک. برانی کداک از ۱۹۰۰ م این نوع را به کالایی همگانی بدل کرد.

شاتر لنزی درون لنز کار می‌کند و با فلاش در همهٔ سرعت‌ها هم‌زمان می‌شود؛ شاتر پرده‌ای جلوی فیلم حرکت می‌کند و سرعت‌های بالاتر می‌دهد اما هم‌زمانی فلاش محدودتری دارد.

پایهٔ لنز مرز اصلی سازگاری میان بدنه و لنز است. پایه‌های پیچی مانند M39 و M42 میان سازندگان مشترک بودند، اما پایه‌های سرنیزه‌ای مانند M لایکا، OM و SR اختصاصی‌اند.

نورسنج‌های سلنیومی بدون باتری کار می‌کنند اما با گذر زمان ضعیف می‌شوند؛ نورسنج‌های کادمیوم سولفید باتری می‌خواهند و حساسیت بیشتری دارند. مرده‌بودن نورسنج در دوربین‌های قدیمی بسیار رایج است.

پنتاکس ام‌ای سوپر یک دوربین ۳۵ میلی‌متری تک‌لنزی بازتابی است که توسط شرکت پنتاکس در ژاپن بین سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۴ میلادی تولید شد. بدنه این دوربین از فلز ساخته شده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Samoca Camera. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

این دوربین رولفلکس مدل 2.8D به همراه کیف چرمی، متعلق به عکاس ویلیام هیوستون راجرز است که در حدود سال ۱۹۵۵ میلادی در آلمان ساخته شده است.

این دوربین تاشو ساخت شرکت ای. ای. استیلی و شرکا (A. E. Staley and Co) در لندن، متعلق به حدود سال ۱۹۱۰ میلادی است. این نمونه توسط هربرت جورج پونتینگ (Herbert George Ponting) در سفر اکتشافی بریتانیا به …

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Coronet Camera Co.. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Coronet Camera Co.. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Purma Cameras Ltd. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Universal Camera Corporation. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Coronet Camera Co.، تاریخ ثبت‌شدهٔ 1936. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Coronet Camera Co.. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Coronet Camera Co.. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Standard Camera Ltd.. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Coronet Camera Co.. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Coronet Camera Co.، تاریخ ثبت‌شدهٔ 1934. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Carl Braun Camera-Werke. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Carl Braun Camera-Werke. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.

Camera — رکورد موزه‌ای دوربین از Premier Camera Taiwan Ltd.. همهٔ مقادیر این صفحه عیناً از رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت نقل شده‌اند و هیچ مشخصهٔ برآوردی به آن‌ها افزوده نشده است.