واژه‌نامهٔ تخصصی

اصطلاح فارسی همراه با برابر بین‌المللی آن آورده می‌شود تا جست‌وجو در کاتالوگ‌های خارجی نیز ممکن باشد.

روی سکه

Obverse

رویهٔ اصلی سکه که معمولاً نام یا تصویر فرمانروا بر آن است.

سکه

پشت سکه

Reverse

رویهٔ دوم سکه؛ در سکه‌های ایرانی غالباً محل ضرابخانه و سال.

سکه

لبه

Edge

کنارهٔ سکه؛ صاف، شیاردار یا کتیبه‌دار.

سکه

ضرابخانه

Mint
دارالضرب

محل ضرب سکه که در سکه‌های قاجار روی خود سکه نوشته می‌شود.

سکه

عیار

Fineness

نسبت فلز گران‌بها در آلیاژ، مانند نقرهٔ ۰٫۹۰۰.

سکه

واریته

Variety

تفاوت ثبت‌شده در طرح، حروف یا ابعاد که گونه‌ای مستقل می‌سازد.

عمومی

پاترن / نمونهٔ آزمایشی

Pattern

سکهٔ آزمایشی که به جریان عمومی نرسیده است.

سکه

بازضرب

Restrike

ضرب دوبارهٔ یک سکه با سنبه‌های اصلی در تاریخی متأخرتر.

سکه

اسکناس نمونه

Specimen

نسخهٔ نمایشی بدون اعتبار پولی، معمولاً با سوراخ یا چاپ «نمونه».

اسکناس

اسکناس جایگزین

Replacement note

اسکناسی که جایگزین نسخهٔ معیوب در چاپ می‌شود و سریال متمایز دارد.

اسکناس

واترمارک

Watermark

نقش درون خمیر کاغذ که در برابر نور دیده می‌شود.

اسکناس

نخ امنیتی

Security thread

نوار تعبیه‌شده در کاغذ برای جلوگیری از جعل.

اسکناس

چاپ مغزدار / انتاگلیو

Intaglio

روش چاپ گودچاپ که برجستگی محسوس ایجاد می‌کند.

اسکناس

دندانه

Perforation

سوراخ‌های جداکنندهٔ تمبرها؛ با دندانه‌سنج اندازه‌گیری می‌شود.

تمبر

بدون دندانه

Imperforate

تمبری که با قیچی جدا می‌شده است.

تمبر

سورشارژ

Surcharge

چاپ روی تمبر برای تغییر ارزش اسمی.

تمبر

چاپ روی‌هم

Overprint

چاپ افزوده روی تمبر موجود بدون تغییر ارزش.

تمبر

پاکت روز نخست

First-day cover

پاکتی با مهر نخستین روز انتشار تمبر.

تمبر

خلاص

Escapement

سازوکاری که انرژی را به نوسانگر می‌رساند و زمان را می‌شمارد.

ساعت

ترازو / بالانس

Balance wheel

چرخ نوسانگر ساعت مکانیکی.

ساعت

کوک کلیدی

Key wind

کوک با کلید جداگانه؛ نشانهٔ ساعت‌های قدیمی‌تر.

ساعت

کوک تاجی

Keyless / stem wind

کوک از راه تاج بدون کلید.

ساعت

فیوزه

Fusee

قرقرهٔ مخروطی برای یکسان‌سازی نیروی فنر، رایج در ساعت‌های انگلیسی.

ساعت

کالیبر

Caliber

شناسهٔ طراحی و ابعاد حرکت ساعت.

ساعت

عارضه / کمپلیکیشن

Complication

هر کارکرد افزون بر نمایش ساعت و دقیقه.

ساعت

انگ عیار

Hallmark

نشان رسمی عیار فلز روی قاب که در انگلستان تاریخ‌گذاری را ممکن می‌کند.

ساعت

منشأ / پیشینهٔ مالکیت

Provenance

زنجیرهٔ مستند مالکیت یک شیء.

عمومی

درجه‌بندی

Grading

سنجش استاندارد وضعیت نگهداری یک شیء.

عمومی