پرش به محتوای اصلی

واژه‌نامهٔ تخصصی

اصطلاح فارسی همراه با برابر بین‌المللی آن آورده می‌شود تا جست‌وجو در کاتالوگ‌های خارجی نیز ممکن باشد.

۱۰۵ اصطلاح

پیشینهٔ مالکیت

Ownership history / provenance

مسیر مستند اثر میان دارندگان و مجموعه‌ها؛ با محل کشف، تاریخ تولید یا گواهی اصالت برابر نیست.

منابع تعریف
  • گتی — روش‌ها و منابع پژوهش پیشینهٔ مالکیت
    Getty — Provenance Research for Mediterranean Antiquities: Methods and Resources
    Getty
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

فاصلهٔ مستنداتی

Documentation gap

بازه‌ای که میان دو مدرکِ شناخته‌شده اطلاعات کافی ندارد؛ با روایت احتمالی تکمیل نمی‌شود.

منابع تعریف
  • گتی — روش‌ها و منابع پژوهش پیشینهٔ مالکیت
    Getty — Provenance Research for Mediterranean Antiquities: Methods and Resources
    Getty
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

اصلاحیهٔ کاتالوگ

Catalogue amendment

تغییر یا تصحیح متن عرضه که باید همراه نسخه و تاریخ در پرونده نگه داشته شود؛ متن اولیه خودکار به نتیجهٔ مستقل تبدیل نمی‌شود.

منابع تعریف
  • گتی — روش‌ها و منابع پژوهش پیشینهٔ مالکیت
    Getty — Provenance Research for Mediterranean Antiquities: Methods and Resources
    Getty
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

فهرست قرمز ایکوم

ICOM Red List

ابزار معرفی رده‌های اموال فرهنگی در معرض خطر تجارت غیرقانونی؛ فهرست اشیای مسروقه یا حکم سرقت یک نمونه نیست.

منابع تعریف
  • ایکوم — فهرست‌های قرمز اموال فرهنگی در معرض خطر
    ICOM — Red Lists of Cultural Objects at Risk
    International Council of Museums
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

گواهی خروج

Export certificate

سند مربوط به خروج اثر با دامنه و شرایط مشخص؛ اعتبار و کاربرد آن باید برای کشور، زمان و خود شیء بررسی شود.

منابع تعریف
  • یونسکو — متن کنوانسیون ۱۹۷۰ اموال فرهنگی
    UNESCO — 1970 Convention on Cultural Property
    UNESCO · 1970
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

قاب‌آینهٔ لاکی

Lacquer mirror case

قاب یا محفظهٔ آینه با پوشش لاکی ثبت‌شده؛ با قلمدان یکی نیست. عکس متعلق به نمونهٔ قاجار 1932.13 است.

قاب‌آینه با درپوش؛ 1800s، ایران، دورهٔ قاجار — رکورد 1932.13؛ عکس این نمونه، نه مدرک تمام نماها
قاب‌آینه با درپوش؛ 1800s، ایران، دورهٔ قاجار — رکورد 1932.13؛ عکس این نمونه، نه مدرک تمام نماهانهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: Gift of the Estate of Mrs. Jacob Perkinsصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • کلیولند — قاب‌آینه با درپوش قاجار
    Cleveland — Mirror Case with Lid (1932.13)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

پود افزوده

Supplementary weft

پود افزوده در ساختار بافته برای ایجاد طرح؛ فن و مواد هر نمونه باید از همان رکورد نقل شود. نمونهٔ 1926.22 کلیولند این فن را ذکر می‌کند.

منابع تعریف
  • کلیولند — پارچهٔ صفوی با نقش خشخاش
    Cleveland — Textile with field of poppies on a golden ground (1926.22)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

برگ آغازین مصور

Frontispiece folio

برگ مصور آغازین کتاب؛ با تمام نسخه برابر نیست. رکورد 1945.169 برگ راستِ آغازنامهٔ دوصفحه‌ای شاهنامه را معرفی می‌کند.

منابع تعریف
  • کلیولند — برگ آغازین شاهنامهٔ تیموری
    Cleveland — Royal Reception in a Landscape (1945.169)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

بدنهٔ سفالی

Ceramic body / paste

مادهٔ پختهٔ اصلی ظرف؛ با آستر، لعاب و تزئین سطحی یکی نیست. ترکیب آن از عکس عمومی قطعی تعیین نمی‌شود.

منابع تعریف
  • مؤسسهٔ حفاظت کانادا — حفاظت پیشگیرانهٔ سفال و شیشه
    Canadian Conservation Institute — Caring for ceramic and glass objects
    Canadian Conservation Institute
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

آستر رسی

Slip

پوشش رسی سطح سفال؛ با لعاب برابر نیست و نام و ترتیب لایه‌ها باید از رکورد یا بررسی همان اثر گرفته شود.

منابع تعریف
  • مؤسسهٔ حفاظت کانادا — حفاظت پیشگیرانهٔ سفال و شیشه
    Canadian Conservation Institute — Caring for ceramic and glass objects
    Canadian Conservation Institute
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

جلادهی سفال

Burnishing

فن پرداخت سطح سفال؛ براق‌بودن یک عکس به‌تنهایی اثبات این فن یا وجود لعاب نیست.

منابع تعریف
  • مؤسسهٔ حفاظت کانادا — حفاظت پیشگیرانهٔ سفال و شیشه
    Canadian Conservation Institute — Caring for ceramic and glass objects
    Canadian Conservation Institute
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

نشان کف ظرف

Base mark

نوشته یا نشانهٔ ثبت‌شده روی کف؛ محل، رنگ و روش اجرا مستقل ثبت می‌شوند. هر نشان الزاماً نام سازنده نیست.

منابع تعریف
  • راهنمای ثبت سفال DAACS
    DAACS Cataloging Manual: Ceramics
    Digital Archaeological Archive of Comparative Slavery
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

روکاری ترمیمی

Restoration overpaint

لایهٔ رنگ افزوده در مداخلهٔ ترمیمی؛ با نقش اصلی یکسان نیست. اختلاف رنگ تنها سرنخ است و مرمت نیازمند مدرک مستقل است.

منابع تعریف
  • انجمن حفاظت Icon — پروندهٔ مرمت کاسهٔ کاشان
    Icon — Kashan bowl: a 13th-century object slowly reveals its secrets
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

کاشی زرین‌فام

Luster-painted tile

کاشی با فن زرین‌فام ثبت‌شده؛ رنگ درخشان عکس به‌تنهایی تعیین‌کنندهٔ فن نیست. نمونهٔ مصور دقیقاً رکورد 1915.524 کاشان است.

کاشی دیواری زرین‌فام با زوج؛ 1266، کاشان، دورهٔ ایلخانی — رکورد 1915.524؛ نمای نقش، نه پشت کاشی
کاشی دیواری زرین‌فام با زوج؛ 1266، کاشان، دورهٔ ایلخانی — رکورد 1915.524؛ نمای نقش، نه پشت کاشینهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: Gift of the John Huntington Art and Polytechnic Trust by exchangeصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • کلیولند — کاشی زرین‌فام کاشان
    Cleveland Museum of Art — Luster Wall Tile with a Couple (1915.524)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

شبکهٔ اسطرلاب

Rete

جزء شبکه‌ای اسطرلاب مسطح برای نمایش مواضع مرجع ستارگان؛ وجود و وضعیت آن در هر ابزار باید از پروندهٔ همان نمونه بررسی شود.

منابع تعریف
  • موزهٔ تاریخ علم آکسفورد — کاتالوگ اسطرلاب
    Museum of the History of Science, Oxford — Astrolabe Catalogue
    مشاهدهٔ منبع
  • کاتالوگ اسطرلاب‌های مسطح موزهٔ ملی تاریخ آمریکا
    Planispheric Astrolabes from the National Museum of American History
    Sharon Gibbs; George Saliba · Smithsonian Institution Press · 1984
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

عضاده

Alidade

بازوی نشانه‌روی در ابزارهایی مانند اسطرلاب؛ تاریخ و اصالت این جزء الزاماً با بدنه یکسان نیست.

منابع تعریف
  • کاتالوگ اسطرلاب‌های مسطح موزهٔ ملی تاریخ آمریکا
    Planispheric Astrolabes from the National Museum of American History
    Sharon Gibbs; George Saliba · Smithsonian Institution Press · 1984
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

امضای سازندهٔ ابزار

Instrument maker's signature

نام یا نشان روی ابزار که باید با محل و خوانش ثبت شود؛ تطبیق در مرجع امضا به‌تنهایی سابقهٔ مالکیت یا اصالت شیء را ثابت نمی‌کند.

منابع تعریف
  • پلانتاریوم ادلر — پایگاه امضای وبستر
    Adler Planetarium — Webster Signature Database
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

ساعت آفتابی باترفیلد

Butterfield sundial

نام نوع در رکوردهای ساعت آفتابی؛ با نام سازندهٔ هر قطعه برابر نیست. تصویر متعلق به نمونهٔ فرانسوی 1942.490 کلیولند است.

ساعت آفتابی باترفیلد؛ 1700s، فرانسه؛ نقره — رکورد 1942.490؛ نه اسطرلاب ایرانی
ساعت آفتابی باترفیلد؛ 1700s، فرانسه؛ نقره — رکورد 1942.490؛ نه اسطرلاب ایرانینهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: Gift of Henry W. Kentصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • کلیولند — ساعت آفتابی باترفیلد
    Cleveland Museum of Art — Butterfield Sundial (1942.490)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

فرایند عکاسی

Photographic process

ترکیب مواد و روش‌هایی که تصویر عکاسی را ایجاد می‌کنند؛ با موضوع تصویر یا مدل دوربین یکی نیست و تشخیص آن می‌تواند به بررسی متخصص نیاز داشته باشد.

منابع تعریف
  • خدمات پارک‌های ملی آمریکا — مراقبت از فرایندهای عکس تک‌رنگ
    NPS Conserve O Gram 14/7 — Caring For Photographs: Special Monochrome Processes
    National Park Service
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

داگروتایپ

Daguerreotype

تصویر عکاسی یکتا روی صفحهٔ مسی نقره‌پوش؛ قاب یا ظاهر مشابه از روی فایل دیجیتال به‌تنهایی این فرایند را ثابت نمی‌کند.

منابع تعریف
  • موزهٔ جرج ایستمن — فرایندهای عکس و واژه‌نامه
    George Eastman Museum — Photographic Processes Video Series & Glossary
    George Eastman Museum
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

آمبروتایپ

Ambrotype

فرایند تصویر عکاسی روی شیشه؛ در پرونده، پایهٔ تصویر را از قاب و پوشش محافظ جدا ثبت کنید.

منابع تعریف
  • موزهٔ جرج ایستمن — فرایندهای عکس و واژه‌نامه
    George Eastman Museum — Photographic Processes Video Series & Glossary
    George Eastman Museum
    مشاهدهٔ منبع
  • خدمات پارک‌های ملی آمریکا — مراقبت از فرایندهای عکس تک‌رنگ
    NPS Conserve O Gram 14/7 — Caring For Photographs: Special Monochrome Processes
    National Park Service
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

تین‌تایپ

Tintype / ferrotype

تصویر عکاسی روی پایهٔ آهنی؛ نام انگلیسی آن به معنی صفحهٔ قلع نیست و آزمون خانگی پایه توصیه نمی‌شود.

منابع تعریف
  • موزهٔ جرج ایستمن — فرایندهای عکس و واژه‌نامه
    George Eastman Museum — Photographic Processes Video Series & Glossary
    George Eastman Museum
    مشاهدهٔ منبع
  • خدمات پارک‌های ملی آمریکا — مراقبت از فرایندهای عکس تک‌رنگ
    NPS Conserve O Gram 14/7 — Caring For Photographs: Special Monochrome Processes
    National Park Service
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

چاپ آلبومینه

Albumen print

چاپ عکاسی کاغذی با آلبومین در ساختار لایهٔ تصویر؛ تاریخ چاپ ممکن است با تاریخ نگاتیو متفاوت باشد.

منابع تعریف
  • موزهٔ جرج ایستمن — فرایندهای عکس و واژه‌نامه
    George Eastman Museum — Photographic Processes Video Series & Glossary
    George Eastman Museum
    مشاهدهٔ منبع
  • راهنمای موزهٔ NPS — مراقبت از مجموعه‌های عکس
    NPS Museum Handbook, Part I, Appendix R — Curatorial Care of Photographic Collections
    National Park Service
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

سیانوتایپ

Cyanotype

فرایند عکاسی مبتنی بر ترکیبات آهن با تصویر آبی؛ رنگ آبی فایل به‌تنهایی تشخیص نیست. تصویر نمونهٔ مستند 1997.47 کلیولند است.

City Island, New York؛ Arthur Wesley Dow، حدود 1900؛ سیانوتایپ طبق رکورد 1997.47
City Island, New York؛ Arthur Wesley Dow، حدود 1900؛ سیانوتایپ طبق رکورد 1997.47نهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: John L. Severance Fundصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • موزهٔ جرج ایستمن — فرایندهای عکس و واژه‌نامه
    George Eastman Museum — Photographic Processes Video Series & Glossary
    George Eastman Museum
    مشاهدهٔ منبع
  • کلیولند — عکس سیانوتایپ City Island
    Cleveland Museum of Art — City Island, New York (1997.47)
    Arthur Wesley Dow
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

پایهٔ اصلی عکس

Primary photographic support

ماده‌ای مانند کاغذ، شیشه یا فلز که ساختار تصویر را حمل می‌کند؛ مقوا و قاب افزوده لزوماً پایهٔ اصلی نیستند.

منابع تعریف
  • راهنمای موزهٔ NPS — مراقبت از مجموعه‌های عکس
    NPS Museum Handbook, Part I, Appendix R — Curatorial Care of Photographic Collections
    National Park Service
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

تاریخ چاپ عکس

Photographic print date

زمان تولید چاپ مثبت؛ با زمان ثبت نگاتیو، رویداد درون تصویر و نصب بر مقوا الزاماً یکسان نیست.

منابع تعریف
  • خدمات پارک‌های ملی آمریکا — گاه‌شناسی فرایندهای عکس
    NPS Conserve O Gram 14/3 — Chronology of Photographic Processes
    National Park Service
    مشاهدهٔ منبع
  • راهنمای موزهٔ NPS — مراقبت از مجموعه‌های عکس
    NPS Museum Handbook, Part I, Appendix R — Curatorial Care of Photographic Collections
    National Park Service
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

کار گرم شیشه

Hot-working glass

شکل‌دادن یا تزئین شیشه در حالت نرم و گرم؛ نام روش را از فن ثبت‌شدهٔ همان اثر تعیین کنید، نه صرفاً از فرم ظرف.

منابع تعریف
  • متروپولیتن — فنون کار گرم شیشه در سرزمین‌های اسلامی
    The Metropolitan Museum of Art — Hot-worked Glass from Islamic Lands
    The Metropolitan Museum of Art
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

دمش در قالب

Mold-blowing

شکل‌دادن شیشه با دمش در قالب؛ وجود نقش برجسته در یک عکس به‌تنهایی اثبات این فن در همهٔ اجزای ظرف نیست.

منابع تعریف
  • متروپولیتن — فنون کار گرم شیشه در سرزمین‌های اسلامی
    The Metropolitan Museum of Art — Hot-worked Glass from Islamic Lands
    The Metropolitan Museum of Art
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

رشته‌افزایی شیشه

Glass trailing

افزودن رشتهٔ شیشهٔ نرم برای شکل‌دادن تزئین؛ با خط نقاشی‌شده روی سطح یکی نیست.

منابع تعریف
  • متروپولیتن — فنون کار گرم شیشه در سرزمین‌های اسلامی
    The Metropolitan Museum of Art — Hot-worked Glass from Islamic Lands
    The Metropolitan Museum of Art
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

شیشهٔ ناپایدار

Unstable glass

شیشه‌ای که به دلیل ترکیب و شرایط محیط مستعد تغییر و تخریب است؛ کدری یا پوسته‌ریزی باید توسط محافظ بررسی شود و از عکس حکم قطعی نمی‌دهد.

منابع تعریف
  • مؤسسهٔ حفاظت کانادا — مراقبت از سفال و شیشه
    Canadian Conservation Institute — Care of Ceramics and Glass, Note 5/1
    Canadian Conservation Institute
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

پایهٔ قلیان

Hookah base

جزء پایهٔ قلیان؛ عنوان، مواد و خاستگاه هر نمونه از رکورد مستقل آن نقل می‌شود. تصویر، نمونهٔ شیشهٔ آبی رکورد 1961.44 است.

پایهٔ قلیان، حدود 1750؛ هند گورکانی، احتمالاً لکهنو؛ طلا روی شیشهٔ آبی — رکورد 1961.44
پایهٔ قلیان، حدود 1750؛ هند گورکانی، احتمالاً لکهنو؛ طلا روی شیشهٔ آبی — رکورد 1961.44نهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: Cornelia Blakemore Warner Fundصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • کلیولند — پایهٔ قلیان شیشه‌ای
    Cleveland Museum of Art — Hookah Base (1961.44)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

سنجاق سینه

Brooch

زیور دارای سازوکار اتصال سنجاقی؛ پشت، قفل و سوزن بخشی از مستندسازی‌اند. تصویر نمونهٔ مروونژی کلیولند است، نه معیار همهٔ سنجاق‌ها.

سنجاق سینه، 600s؛ مروونژی، بورگوندی، دورهٔ مهاجرت — رکورد 1918.934
سنجاق سینه، 600s؛ مروونژی، بورگوندی، دورهٔ مهاجرت — رکورد 1918.934نهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: The Cleveland Museum of Artصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • کلیولند — سنجاق سینهٔ مروونژی
    Cleveland Museum of Art — Brooch (1918.934)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

سنجاق آویز

Pendant brooch

عنوان زیوری با کاربرد سنجاق و آویز؛ امکان و ساختار اتصال باید از همان رکورد بررسی شود. نمونهٔ مصور 2011.410 از Potter Studios است.

سنجاق آویز، Potter Studios، حدود 1905؛ مینا، طلا و سیترین — رکورد 2011.410
سنجاق آویز، Potter Studios، حدود 1905؛ مینا، طلا و سیترین — رکورد 2011.410نهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: The Cleveland Museum of Artصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • کلیولند — سنجاق آویز Potter Studios
    Cleveland Museum of Art — Pendant Brooch (2011.410)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

آبکاری نقره

Silver plating

پوشش نقره روی مادهٔ زیرین؛ با نقرهٔ یکپارچه برابر نیست و پاک‌سازی سایندهٔ مکرر می‌تواند پوشش را از بین ببرد.

منابع تعریف
  • مؤسسهٔ حفاظت کانادا — مراقبت از نقره و حذف تیرگی
    Canadian Conservation Institute — Silver: Care and Tarnish Removal, Note 9/7
    Canadian Conservation Institute
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

تیرگی نقره

Silver tarnish

تغییر سطح نقره که مراقبت و برداشتن آن موضوع‌های جدا هستند؛ حذف تیرگی بدون بررسی ممکن است به سطح یا اجزای مجاور آسیب بزند.

منابع تعریف
  • مؤسسهٔ حفاظت کانادا — مراقبت از نقره و حذف تیرگی
    Canadian Conservation Institute — Silver: Care and Tarnish Removal, Note 9/7
    Canadian Conservation Institute
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

زراندودکاری

Gilding

افزودن لایهٔ طلا به سطح؛ وجود این تزئین به معنی طلا بودن کل بدنه نیست و رنگ طلایی عکس برای اثبات آن کافی نیست.

منابع تعریف
  • متروپولیتن — فنون تزئین سلاح و زره
    The Metropolitan Museum of Art — Techniques of Decoration on Arms and Armor
    The Metropolitan Museum of Art
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

کوفته‌گری

Metal inlay

قرار دادن مادهٔ تزئینی در زمینهٔ فلزی؛ جنس زمینه و مادهٔ افزوده باید جدا و بر پایهٔ منبع ثبت شوند.

منابع تعریف
  • متروپولیتن — فنون تزئین سلاح و زره
    The Metropolitan Museum of Art — Techniques of Decoration on Arms and Armor
    The Metropolitan Museum of Art
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

اسیدکاری تزئینی

Decorative etching

ایجاد نقش با اثر شیمیایی بر سطح فلز؛ نام یک فن تاریخی است و این تعریف دستور انجام آزمایش روی شیء نیست.

منابع تعریف
  • متروپولیتن — فنون تزئین سلاح و زره
    The Metropolitan Museum of Art — Techniques of Decoration on Arms and Armor
    The Metropolitan Museum of Art
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

نیم‌زره

Half-suit of armor

عنوان مجموعه‌ای محدود از اجزای زره، نه زره کامل؛ نمونهٔ مصور میدانی کلیولند، رکورد 1916.1816 است.

نیم‌زره میدانی، حدود 1575؛ شمال ایتالیا، برشا (?) — رکورد 1916.1816
نیم‌زره میدانی، حدود 1575؛ شمال ایتالیا، برشا (?) — رکورد 1916.1816نهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: The Cleveland Museum of Artصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • کلیولند — نیم‌زره میدانی
    Cleveland Museum of Art — Half-Suit of Armor for the Field (1916.1816)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

تولوار

Tulwar

نام نوع شمشیر در رکوردهای مربوط به هند؛ تاریخ و خاستگاه هر نمونه باید مستقل نقل شود. تصویر متعلق به 1930.704 کلیولند است.

شمشیر تولوار، 1700s؛ هند، احتمالاً دکن — رکورد 1930.704
شمشیر تولوار، 1700s؛ هند، احتمالاً دکن — رکورد 1930.704نهاد: The Cleveland Museum of Artحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: The Cleveland Museum of Artصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • کلیولند — شمشیر تولوار
    Cleveland Museum of Art — Tulwar sword (1930.704)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

تاریخ جزء

Component date

تاریخ ثبت‌شده برای یک جزء مانند تیغه؛ نباید بدون شاهد به قبضه، غلاف یا همهٔ مجموعه تعمیم داده شود.

منابع تعریف
  • موزهٔ هنر کلیولند (دسترسی آزاد)
    The Cleveland Museum of Art — Open Access
    مشاهدهٔ منبع
  • متروپولیتن — فنون تزئین سلاح و زره
    The Metropolitan Museum of Art — Techniques of Decoration on Arms and Armor
    The Metropolitan Museum of Art
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

مهر استوانه‌ای

Cylinder seal

ابزار مهر با سطح حکاکی‌شدهٔ استوانه‌ای که با غلتاندن، نقش خود را منتقل می‌کند؛ خود ابزار و نقش حاصل دو موضوع مستندسازی جدا هستند.

مهر استوانه‌ای کلیولند و نمایش نقش آن؛ رکورد 1964.458
مهر استوانه‌ای کلیولند و نمایش نقش آن؛ رکورد 1964.458حقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: The Cleveland Museum of Artصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • موزهٔ کلیولند — مهر استوانه‌ای
    Cleveland Museum of Art — Cylinder Seal (1964.458)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

قلمدان

Pen box / Qalamdan

محفظهٔ نگهداری ابزار نوشتن؛ شکل، اجزا و مواد هر نمونه باید از رکورد همان شیء تعیین شوند، نه از عنوان عمومی قلمدان.

قلمدان و دوات صفوی؛ نمونهٔ رکورد 1940.689 کلیولند
قلمدان و دوات صفوی؛ نمونهٔ رکورد 1940.689 کلیولندحقوق اعلام‌شده: CC0اعتبار عکس: The Cleveland Museum of Artصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • موزهٔ کلیولند — قلمدان و دوات صفوی
    Cleveland Museum of Art — Pen and Ink Box (1940.689)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

تار

Warp

رشته‌های طولی پایهٔ بافته؛ جنس تار می‌تواند با پود یا پرز متفاوت باشد و باید جدا ثبت شود.

منابع تعریف
  • موزهٔ ویکتوریا و آلبرت — فرش اردبیل
    Victoria and Albert Museum — The Ardabil Carpet (O54307)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

پود

Weft

رشته‌های عبوری میان تارهای بافته؛ نوع ماده و شیوهٔ عبور آن بخشی از توصیف ساختار بافت است.

منابع تعریف
  • موزهٔ ویکتوریا و آلبرت — فرش اردبیل
    Victoria and Albert Museum — The Ardabil Carpet (O54307)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

پرز

Pile

بخش برجستهٔ سطح بافتهٔ پرزدار؛ طول، سایش و مادهٔ آن با ساختار پایه یکی نیست.

قالی اردبیل؛ نمای عمومی یک قالی پرزدار، نه نمای نزدیک گره
قالی اردبیل؛ نمای عمومی یک قالی پرزدار، نه نمای نزدیک گرهحقوق اعلام‌شده: مالکیت عمومیاعتبار عکس: Victoria and Albert Museum / Wikimedia Commonsصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد
منابع تعریف
  • موزهٔ ویکتوریا و آلبرت — فرش اردبیل
    Victoria and Albert Museum — The Ardabil Carpet (O54307)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

پاپیه‌ماشه

Papier-mâché

مادهٔ ساخته‌شده با کاغذ و مادهٔ چسباننده؛ در برخی قلمدان‌ها زیرساخت تزئین لاکی است. جنس یک نمونه را از عکس عمومی قطعی ندانید.

منابع تعریف
  • موزهٔ کلیولند — قلمدان و دوات صفوی
    Cleveland Museum of Art — Pen and Ink Box (1940.689)
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

شمارهٔ اموال

Accession number

شناسهٔ شیء در مجموعهٔ موزه یا آرشیو؛ با شمارهٔ کاتالوگ تیپ، شمارهٔ سریال سازنده یا شناسهٔ عکس متفاوت است.

منابع تعریف
عمومی

گزارش وضعیت

Condition report

شرح تاریخ‌دارِ وضعیت، آسیب‌ها و مداخلات مشاهده‌شده، همراه روش بررسی و محدودیت آن؛ تضمین اصالت نیست.

منابع تعریف
  • مؤسسهٔ حفاظت کانادا — راهنمای اقلیم نگهداری
    Canadian Conservation Institute — Climate guidelines overview
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

حفاظت پیشگیرانه

Preventive conservation

کاهش عوامل آسیب در محیط، نگهداری و جابه‌جایی بدون الزام به مداخلهٔ مستقیم بر شیء؛ با مرمت یکی نیست.

منابع تعریف
  • مؤسسهٔ حفاظت کانادا — راهنمای اقلیم نگهداری
    Canadian Conservation Institute — Climate guidelines overview
    مشاهدهٔ منبع
عمومی

حقوق عکس

Photographic rights

حقوق مربوط به تصویر که باید جدا از قدمت یا مالکیت شیء بررسی شود؛ رایگان بودن مشاهدهٔ صفحه مجوز بازنشر نیست.

عمومی

انتساب

Attribution

نسبت دادن اثر به سازنده، دوره یا خاستگاه بر پایهٔ شواهد؛ عبارت‌های احتمالی و اختلاف منابع بخشی از نتیجه‌اند.

عمومی

رونویسی کتیبه

Inscription transcription

ثبت نشانه‌های خوانده‌شده از کتیبه با حفظ بخش‌های ناقص یا نامطمئن؛ با ترجمه یا تکمیل حدسی برابر نیست.

عمومی

قیمت چکش

Hammer price

مبلغ پذیرفته‌شده در پایان پیشنهادهای حراج، پیش از هزینه‌های افزودهٔ قراردادی؛ با قیمت پیشنهادی یا هزینهٔ نهایی خرید یکی نیست.

عمومی

حق خریدار

Buyer's premium

کارمزد افزوده بر قیمت چکش طبق شرایط همان حراج؛ نرخ آن را نباید بدون خواندن قرارداد ثابت فرض کرد.

عمومی

تصویر جزئیات

Detail photograph

نمای نزدیک یک بخش مشخص با توضیح محل و مقیاس؛ به‌تنهایی وضعیت همهٔ شیء یا اصالت قطعهٔ دیگر را نشان نمی‌دهد.

عمومی

روی سکه

Obverse

رویهٔ اصلی سکه که معمولاً نام یا تصویر فرمانروا بر آن است.

سکه

پشت سکه

Reverse

رویهٔ دوم سکه؛ در سکه‌های ایرانی غالباً محل ضرابخانه و سال.

سکه

لبه

Edge

کنارهٔ سکه؛ صاف، شیاردار یا کتیبه‌دار.

سکه

ضرابخانه

Mint
دارالضرب

محل ضرب سکه که در سکه‌های قاجار روی خود سکه نوشته می‌شود.

سکه

عیار

Fineness

نسبت فلز گران‌بها در آلیاژ، مانند نقرهٔ ۰٫۹۰۰.

سکه

واریته

Variety

تفاوت ثبت‌شده در طرح، حروف یا ابعاد که گونه‌ای مستقل می‌سازد.

عمومی

پاترن / نمونهٔ آزمایشی

Pattern

سکهٔ آزمایشی که به جریان عمومی نرسیده است.

سکه

بازضرب

Restrike

ضرب دوبارهٔ یک سکه با سنبه‌های اصلی در تاریخی متأخرتر.

سکه

اسکناس نمونه

Specimen

نسخهٔ نمایشی بدون اعتبار پولی، معمولاً با سوراخ یا چاپ «نمونه».

اسکناس

اسکناس جایگزین

Replacement note

اسکناسی که جایگزین نسخهٔ معیوب در چاپ می‌شود و سریال متمایز دارد.

اسکناس

واترمارک

Watermark

نقش درون خمیر کاغذ که در برابر نور دیده می‌شود.

اسکناس

نخ امنیتی

Security thread

نوار تعبیه‌شده در کاغذ برای جلوگیری از جعل.

اسکناس

چاپ مغزدار / انتاگلیو

Intaglio

روش چاپ گودچاپ که برجستگی محسوس ایجاد می‌کند.

اسکناس

دندانه

Perforation

سوراخ‌های جداکنندهٔ تمبرها؛ با دندانه‌سنج اندازه‌گیری می‌شود.

تمبر

بدون دندانه

Imperforate

تمبری که با قیچی جدا می‌شده است.

تمبر

سورشارژ

Surcharge

چاپ روی تمبر برای تغییر ارزش اسمی.

تمبر

چاپ روی‌هم

Overprint

چاپ افزوده روی تمبر موجود بدون تغییر ارزش.

تمبر

پاکت روز نخست

First-day cover

پاکتی با مهر نخستین روز انتشار تمبر.

تمبر

خلاص

Escapement

سازوکاری که انرژی را به نوسانگر می‌رساند و زمان را می‌شمارد.

ساعت

ترازو / بالانس

Balance wheel

چرخ نوسانگر ساعت مکانیکی.

ساعت

کوک کلیدی

Key wind

کوک با کلید جداگانه؛ نشانهٔ ساعت‌های قدیمی‌تر.

ساعت

کوک تاجی

Keyless / stem wind

کوک از راه تاج بدون کلید.

ساعت

فیوزه

Fusee

قرقرهٔ مخروطی برای یکسان‌سازی نیروی فنر، رایج در ساعت‌های انگلیسی.

ساعت

کالیبر

Caliber

شناسهٔ طراحی و ابعاد حرکت ساعت.

ساعت

عارضه / کمپلیکیشن

Complication

هر کارکرد افزون بر نمایش ساعت و دقیقه.

ساعت

انگ عیار

Hallmark

نشان رسمی عیار فلز روی قاب که در انگلستان تاریخ‌گذاری را ممکن می‌کند.

ساعت

منشأ / پیشینهٔ مالکیت

Provenance

زنجیرهٔ مستند مالکیت یک شیء.

عمومی

درجه‌بندی

Grading

سنجش استاندارد وضعیت نگهداری یک شیء.

عمومی

دریک

Daric

سکهٔ زرین هخامنشی با نقش شاه‌کماندار؛ پشت آن فقط نقش سنبه دارد.

سکه

سیگلوس

Siglos

سکهٔ سیمین هخامنشی هم‌نقش با دریک.

سکه

درهم

Drachm / Dirham

سکهٔ سیمین پایه در دوره‌های اشکانی، ساسانی و اسلامی.

سکه

چهاردرهمی

Tetradrachm

سکهٔ سیمین برابر چهار درهم، رایج در ضرابخانه‌های یونانی‌مآب و اشکانی.

سکه

دینار

Dinar

سکهٔ زرین دورهٔ اسلامی؛ در نظام ریال، یک‌صدم ریال.

سکه

فلس

Fals
فلوس

سکهٔ مسین دورهٔ اسلامی برای داد و ستد روزانه.

سکه

عرب-ساسانی

Arab-Sasanian

درهم‌های ساسانی‌نقش با افزوده‌های عربی در حاشیه، ضرب‌شده پس از فتح.

سکه

شاهی

Shahi

واحد پول خرد صفوی و قاجار؛ بعدها سکهٔ مسین.

سکه

عباسی

Abbasi

سکهٔ سیمین که از دورهٔ شاه‌عباس یکم رواج یافت.

سکه

قران

Qiran

سکهٔ سیمین قاجار؛ در ۱۳۱۱ خورشیدی جای خود را به ریال داد.

سکه

تومان

Toman

واحد شمارش پول در ایران؛ در نظام ریال برابر ۱۰ ریال.

عمومی

ریال

Rial

واحد رسمی پول ایران از ۱۳۱۱ خورشیدی؛ برابر ۱۰۰ دینار.

عمومی

ضرب چکشی

Hammered coinage

ضرب دستی سکه میان دو سنبه؛ روش رایج پیش از ضرب ماشینی ۱۸۷۷ در ایران.

سکه

نقش سنبه

Incuse punch

فرورفتگی بی‌نقش در پشت سکه‌های کهن مانند دریک.

سکه

آتشدان

Fire altar

نقش پشت درهم ساسانی، معمولاً با دو نگهبان در دو سو.

سکه

شیر و خورشید

Lion and Sun

نشان رسمی ایران در دوره‌های قاجار و پهلوی بر سکه، تمبر و نشان‌ها.

عمومی

شمارهٔ پیک

Pick number

شمارهٔ اسکناس در کاتالوگ استاندارد جهانی (SCWPM).

اسکناس

امضاها

Signature combination

ترکیب امضای مقام‌های بانک ناشر که در اسکناس‌های ایران واریته می‌سازد.

اسکناس

انتشار باقری

Baghdadi issue

نام رایج نخستین تمبرهای شیر ایران در ۱۸۶۸ میلادی.

تمبر

انتشار موقت

Provisional

تمبر اضطراری یا سورشارژ برای رفع کمبود؛ از گروه‌های پرجعل تمبر ایران.

تمبر

مهر باطله

Cancellation

مهر ادارهٔ پست روی تمبر برای جلوگیری از استفادهٔ دوباره.

تمبر