گاه‌شمارها
این صفحه دو مرور فشرده دارد: تحول پول و پست در ایران، و تحول‌های فنی ساعت‌سازی. هر ردیف خلاصه است و برای جزئیات باید به رده یا مدخل مرتبط و منابع پایین هر بخش مراجعه کرد.
گاه‌شمار پولی و پستی ایران
خلاصهٔ دوره‌ها؛ پیوند رده هرجا موجود باشد نمایش داده می‌شود. این جدول فهرست کامل انتشارها نیست.
- ۱۸۰۸ م
بنیاد نشان شیر و خورشید در دورهٔ فتحعلی‌شاه
منابع تاریخ پول و پست
- دانشنامهٔ ایرانیکاEncyclopaedia Iranicaمشاهدهٔ منبع
- دانشنامهٔ ایرانیکا — تمبرهای پستی ایرانEncyclopaedia Iranica — Philately i. The Postage Stamps of IranRoman Siebertzمشاهدهٔ منبع
- اسکناس‌های بانک شاهنشاهی ایرانThe Banknotes of the Imperial Bank of PersiaMichael Bonine · American Numismatic Society · ۲۰۲۰مشاهدهٔ منبع
- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایرانCentral Bank of the Islamic Republic of Iranمشاهدهٔ منبع
خواندن تاریخ‌ها
تاریخ روی سکه، اسکناس و تمبر ایرانی ممکن است در یکی از سه گاه‌شماری زیر باشد.
رایج بر سکه‌های دورهٔ اسلامی تا اوایل پهلوی؛ سال قمری حدود ۱۱ روز کوتاه‌تر از سال خورشیدی است، پس فاصلهٔ آن با میلادی ثابت نیست.
از دورهٔ پهلوی اول بر بسیاری از سکه‌ها و اسکناس‌ها؛ تفاوت آن با میلادی حدود ۶۲۱ یا ۶۲۲ سال است.
در منابع و کاتالوگ‌های بین‌المللی برای هم‌سنجی به‌کار می‌رود؛ تبدیل تاریخ قمری به میلادی ممکن است در دو سال میلادی بیفتد.
مرور تحول‌های فنی ساعت‌سازی
مرور چند تحول فنی، نه مراحل متوالی یا معیار تاریخ‌گذاری قطعی؛ این فناوری‌ها در دوره‌هایی هم‌زمان به‌کار رفته‌اند.
- موضوع ۱خلاص میله‌ای (ورژ)
در بسیاری از ساعت‌های جیبی اولیهٔ اروپایی دیده می‌شود؛ شکل قاب به‌تنهایی نوع خلاص را مشخص نمی‌کند.
- موضوع ۲خلاص استوانه‌ای
امکان ساخت حرکت‌های نازک
- موضوع ۳خلاص دوپلکس
یکی از طرح‌های تاریخی خلاص؛ عملکرد هر نمونه به طراحی، تنظیم و وضعیت آن وابسته است.
- موضوع ۴خلاص اهرمی
استاندارد شدن تدریجی در سراسر صنعت
نمای نزدیک اهرمِ خلاص اهرمی؛ فقط مربوط به این سازوکار، نه تصویر دیگر فناوری‌های فهرستحقوق اعلام‌شده: CC BY 2.0اعتبار عکس: Micky Aldridge / Wikimedia Commonsصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد - موضوع ۵کوک تاجی
رواج کوک بدون کلید در کنار ادامهٔ تولید و استفاده از ساعت‌های کلیدکوک
- موضوع ۶تولید صنعتی
قطعات قابل‌تعویض و شماره‌گذاری سریال کارخانه‌ای
- موضوع ۷ساعت مچی
جایگزینی تدریجی ساعت جیبی
- موضوع ۸حرکت اتوماتیک
کوک خودکار با روتور
- موضوع ۹کوارتز
دگرگونی الکترونیکی صنعت
- موضوع ۱۰خلاص هم‌محور
نوآوری جرج دنیلز در ساعت مکانیکی
منابع فناوری ساعت‌سازی
- ساعت‌سازی — جرج دنیلزWatchmakingGeorge Daniels · Philip Wilson
- ساعت‌سازان جهان — بیلیWatchmakers and Clockmakers of the WorldG. H. Baillie
- راهنمای کامل ساعت‌ها — شوگارتThe Complete Price Guide to WatchesCooksey Shugart, Richard E. Gilbert, Tom Engle