راهنمای تمبر
Stamp collecting guide
دندانه، واترمارک، چاپ و مهر — شناسایی تمبر، مسیرهای خرید و آنچه قیمت را میسازد.

گامهای شناسایی
دندانه را با دندانهسنج بشمارید؛ اختلاف نیم واحد گونهٔ متفاوتی است.
واترمارک را با مایع مخصوص یا صفحهٔ تیره ببینید، نه با حرارت.
روش چاپ (حکاکی، لیتوگرافی، تایپوگرافی) را با ذرهبین تشخیص دهید.
سرشور (gum) و ردّ لولا را بررسی کنید؛ «بدون لولا» و «لولاخورده» دو قیمت کاملاً متفاوت دارند.
مهر باطله و تاریخ و محل آن را ثبت کنید؛ در تمبرهای کلاسیک ایران، مهر معتبر بخشی از ارزش است.
ثبت انتشار و جایگاه در ورق
کشور یا ادارهٔ پستی، تاریخ انتشار، ارزش اسمی، موضوع، روش چاپ، دندانه و واترمارک را جدا ثبت کنید.
شمارهٔ کاتالوگ را با نام کاتالوگ همراه کنید؛ شمارههای Scott و Stanley Gibbons قابل جایگزینی با یکدیگر نیستند.
جفت، بلوک، حاشیهٔ ورق و شمارهٔ صفحه را پیش از جدا کردن ثبت کنید؛ جایگاه در ورق ممکن است برای شناسایی ضروری باشد.
برای تمبر مصرفشده، متن و تاریخ مهر را رونویسی کنید و پاکت کامل را برای جدا کردن تمبر تخریب نکنید.
جعل، چاپ مجدد و دستکاری
دندانه، رنگ، کاغذ، سرشور و جزئیات کلیشه را با نمونهٔ گواهیشدهٔ همان تیپ مقایسه کنید.
دندانهزنی دوباره، افزودن سرشور و مهر جعلی میتواند تمبر رایج را شبیه واریتهٔ گران نشان دهد.
در تمبرهای شیر و خورشید نخست مشخص کنید با اصل، چاپ مجدد رسمی، بازچاپ یا جعل روبهرو هستید؛ این عنوانها هممعنا نیستند.
رنگ در نمایشگر معیار مطمئنی نیست؛ نور، اسکنر و تنظیم صفحه تفاوت رنگ مصنوعی ایجاد میکند.
نگهداری و تصویربرداری
تمبر را با پنس سرگرد و روی سطح تمیز جابهجا کنید؛ تماس انگشت به سرشور و الیاف آسیب میزند.
آلبوم، هاوید و کاغذ میانبرگ باید بدون اسید و بدون نرمکننده باشد و در محیط خشک و پایدار نگهداری شود.
روی و پشت را با نور یکنواخت ثبت کنید؛ تصویر پشت برای سرشور، لولا، نازکشدگی و مهرهای کارشناسی ضروری است.
برای نمایش واترمارک از روشهای ایمن و توصیهشدهٔ فیلاتلی استفاده کنید و از روغن یا مواد نامشخص بپرهیزید.
از کجا بخریم
این سایت فروشنده نیست و قیمت اعلام نمیکند؛ نامهای زیر فقط جاهایی است که چنین اشیایی در آنها معامله میشود.
حراجهای تمبرشناسی و فروشندگان عضو انجمنهای فیلاتلی.
انجمنهای فیلاتلی ایران و نمایشگاههای تمبر برای قطعات کلاسیک قاجاری.
برای شیرها و سریهای پرجعل، فقط با گواهی کارشناسی معتبر خرید کنید.
برآورد ارزش
قیمت کاتالوگ Scott یا Stanley Gibbons سقف نظری است، نه قیمت بازار.
مرکزیت تصویر در حاشیه، سالم بودن دندانهها و تمیزی سرشور بیشترین اثر را بر قیمت دارد.
در سریهای پرجعل ایران، قیمت بدون گواهی عملاً قیمت یک تمبر مشکوک است.
منابع این راهنما
- کاتالوگ اسکاتScott Standard Postage Stamp CatalogueAmos Media
- کاتالوگ استنلی گیبونزStanley Gibbons Stamp CatalogueStanley Gibbons
- مرجع تمبرشناسی پرسیفیلاPersiphila Philatelic Reference (Mehrdad Sadri)مهرداد صدریمشاهدهٔ منبع
- دانشنامهٔ ایرانیکا — تمبرهای پستی ایرانEncyclopaedia Iranica — Philately i. The Postage Stamps of IranRoman Siebertzمشاهدهٔ منبع
- بررسی تقلبهای تمبر — پروندههای ایرانStamp Forgeries of the World — Iran surveysمشاهدهٔ منبع
- انجمن گردآورندگان نخستین انتشارهاFirst Issues Collectors Clubمشاهدهٔ منبع