پرش به محتوای اصلی

بازگشت به فهرست راهنماها

شناسایی درهم ساسانی

Identifying Sasanian drachms

روش گام‌به‌گام خواندن یک درهم ساسانی: تاج شاه، نوشتهٔ پهلوی، نشانهٔ ضرابخانه و سال پادشاهی.

گام‌های شناسایی

  1. تاج را با جدول تاج‌های گوبل مقایسه کنید؛ هر شاه تاجی ویژه دارد و برخی شاهان چند گونه تاج.

  2. نوشتهٔ پهلوی روی سکه را بخوانید؛ نام شاه معمولاً در سمت راست نیم‌تنه آغاز می‌شود.

  3. در پشت سکه، نشانهٔ کوتاه ضرابخانه معمولاً در سمت راست و سال پادشاهی در سمت چپ آتشدان است.

  4. وزن و قطر را ثبت کنید؛ درهم معمولاً حدود چهار گرم وزن دارد.

خطاهای رایج

  1. سکهٔ عرب-ساسانی را با ساسانی اشتباه نگیرید؛ به افزوده‌های عربی در حاشیهٔ روی سکه توجه کنید.

  2. نشانهٔ ضرابخانه‌ها گاهی چند خوانش دارد؛ خوانش مورد اختلاف را با ذکر منبع ثبت کنید.

  3. ضرب ضعیف و سایش ممکن است سال را ناخوانا کند؛ سال را حدس نزنید.

کاتالوگ‌ها

  1. گوبل، Sasanian Numismatics — گونه‌شناسی تاج‌ها.

  2. Sylloge Nummorum Sasanidarum (SNS) — فهرست نمونه‌ها با ضرابخانه و سال.

  3. برای عرب-ساسانی: کاتالوگ مالک و آلبوم.

رونویسی پیش از انتساب

  1. تاج، نوشتهٔ روی، نقش آتشدان و علائم پشت را جدا ثبت کنید؛ تطبیق تاج بدون نوشته‌ها نتیجهٔ قطعی نیست.

  2. نشانهٔ ضرابخانه و سال را در جهت صحیح نقش بررسی کنید؛ جای آن‌ها را برای همهٔ دوره‌ها ثابت فرض نکنید.

  3. حرف فرسوده، خارج از قالب یا پوشیده را ناخوانا ثبت کنید؛ خوانش مرجع را جای آنچه واقعاً دیده می‌شود ننویسید.

  4. سال پادشاهی با سال میلادی برابر نیست؛ مبنای آغاز پادشاهی و مرجع تبدیل را همراه بازهٔ پیشنهادی نگه دارید.

نمونهٔ موزه‌ای و اختلاف مراجع

شمارهٔ موجودی موزه، شمارهٔ تیپ و شمارهٔ کاتالوگ سه شناسهٔ متفاوت‌اند. اگر دو مرجع در خوانش ضرابخانه یا انتساب شاه اختلاف دارند، هر دو را ذکر کنید. وزن نمونهٔ فرسوده را معیار الزامی همهٔ سکه‌های همان تیپ ندانید.

بدون قیمت، بدون توصیهٔ خرید
گنج ایران فهرست فروش نیست و قیمت اعلام نمی‌کند. هر برآورد باید بر پایهٔ معاملات انجام‌شدهٔ تاریخ‌دار باشد؛ روش کار در راهنمای ارزش‌گذاری آمده است.

منابع این راهنما

  • سکه‌شناسی ساسانی — گوبل و مجموعهٔ SNS
    Sasanian Numismatics (Göbl) و Sylloge Nummorum Sasanidarum
    Robert Göbl · Nikolaus Schindel و دیگران
  • Arab-Sasanian Numismatics (RNS Special Publication 55)
    Hodge Mehdi Malek · ۲۰۱۹
  • فهرست سکه‌های اسلامی — استیون آلبوم
    A Checklist of Islamic Coins
    Stephen Album · Stephen Album Rare Coins
    مشاهدهٔ منبع
  • موزهٔ بریتانیا
    The British Museum — Collection online
    مشاهدهٔ منبع
  • دانشنامهٔ ایرانیکا
    Encyclopaedia Iranica
    مشاهدهٔ منبع

راهنماهای دیگر