سفال زرین‌فام
مستندLustreware
زرین‌فام نقاشی فلزی روی لعاب پختهٔ قلع‌دار است که جلوهٔ فلزی می‌دهد. سبک کاشان از اواخر سدهٔ دوازدهم میلادی شکوفا شد و پیکره‌ها اغلب به‌صورت واگذاشته روی زمینهٔ زرین‌فام ترسیم می‌شدند. نمونه‌های امضادار از سفالگرانی چون ابوزید کاشانی شناخته شده است.
نوع مدخل: مفهوم / مرجع فنی
تصاویر مستند
شرح، صاحب عکس، رکورد اصلی و وضعیت حقوق اعلام‌شدهٔ هر تصویر جداگانه آمده است.
دربارهٔ این مدخل
بازنویسی فارسی شرحِ مقالهٔ «Lustreware» در ویکی‌پدیای انگلیسی؛ متن با کمک مدل زبانی از همان منبع برگردانده شده، هر جمله در بازبینی دوم با منبع سنجیده شده و هر عدد آن به‌طور خودکار با منبع مقابله شده است.
تکنیک سفال زرین‌فام نخستین بار در اوایل قرن نهم میلادی در میان‌رودان (عراق امروزی) توسعه یافت. پس از فتح مصر توسط فاطمیان در سال ۹۶۹ میلادی، این منطقه به مرکز تولید زرین‌فام تبدیل شد تا اینکه در سال ۱۱۷۱ میلادی با سقوط خلافت فاطمی و سوختن محله سفالگران در فسطاط در سال ۱۱۶۹، این صنعت پراکنده شد.
در دوران صفویه بین سال‌های ۱۶۵۰ تا ۱۷۵۰ میلادی، تولید سفال زرین‌فام در ایران برای ساخت ظروف ظریف مانند گلدان و بطری با نقوش گیاهی احیا شد. در اروپا نیز این تکنیک در اسپانیای مسیحی و شهرهای ایتالیایی مانند گوبیو و دروتا رواج یافت و در اواخر قرن هجدهم در انگلستان بازآفرینی شد.
مقالهٔ اصلی — بازیابی ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ — پروانهٔ متن منبع: CC BY-SA 4.0. مقالهٔ دانشنامهٔ همگانی جای کاتالوگ تخصصی را نمی‌گیرد؛ داده‌های جدول و منابع زیر جداگانه سنجیده می‌شوند.
جزئیات تکمیلی رکورد منبع
| مقالهٔ مرجع ویکی‌پدیا | Lustreware (en) |
|---|---|
| رکورد بازیابی‌شده | https://en.wikipedia.org/wiki/Lustreware |
| تاریخ بازیابی | 2026-10-27 |
نشانه‌های شناسایی
جلوهٔ فلزی سطح، بازتاب لایهٔ رویین است و نه رنگ زیر لعاب.
تاریخ و امضای روی ظرف باید با رکورد موزه‌ای مقایسه شود؛ کتیبهٔ الحاقی رایج است.