خانواده‌های شاخص

براونی نام خانواده‌ای گسترده از دوربین‌های سادهٔ کداک است که از ۱۹۰۰ آغاز شد و عکاسی فوریِ روزمره را همگانی کرد. مدل‌ها و فیلم‌های متعدد زیر این نام عرضه شدند و نباید یک تیپ واحد شمرده شوند.

لایکا I تولیدی در ۱۹۲۵ را باید از نمونهٔ آزمایشی Ur-Leica پیشین جدا کرد. این خانواده فیلم سینمایی ۳۵ میلی‌متری را در قالب دوربین کوچک عکاسی تثبیت کرد.

رولیفلکس از ۱۹۲۹ خانواده‌ای شاخص از دوربین‌های دوعدسی انعکاسی و قطع متوسط است. عدسی بالایی برای مشاهده و عدسی پایینی برای ثبت تصویر به‌کار می‌رود.

مدل ۹۵ که در ۱۹۴۸ عرضه شد، نخستین دوربین تجاری موفق برای تولید تصویر فوری بود. مدل‌های ۹۵A و ۹۵B ادامهٔ همین خانواده‌اند و باید جداگانه ثبت شوند.

هاسلبلاد 500C در ۱۹۵۷ معرفی شد و یک سامانهٔ ماژولار تک‌عدسی انعکاسی قطع متوسط با شاتر مرکزی در لنز بود. بدنه، خشاب، منظره‌یاب و لنز قابل تعویض‌اند.

نیکون F که در ۱۹۵۹ عرضه شد، یک سامانهٔ حرفه‌ای دوربین تک‌عدسی انعکاسی ۳۵ میلی‌متری با عدسی‌ها و منظره‌یاب‌های قابل تعویض بود.

کانن AE-1 در ۱۹۷۶ عرضه شد و با کنترل الکترونیکی مبتنی بر ریزپردازنده و نوردهی خودکار اولویت شاتر، به یکی از خانواده‌های مهم دوربین ۳۵ میلی‌متری مصرفی تبدیل شد.

ام‌۳ نخستین دوربین لایکا با پایهٔ سرنیزه‌ای M است و جای پایهٔ پیچی M39 را گرفت. ویزور روشن با تصحیح خودکار پارالاکس مهم‌ترین نوآوری آن است.

کانتاکس رقیب مستقیم لایکا در آلمان بود. کانتاکس II در ۱۹۳۶ م در درسدن ساخته شد و نخستین دوربینی است که ویزور و مسافت‌یاب را در یک پنجره یکی کرد.

ایکنتا، سوپر ایکنتا و نتار خانوادهٔ گستردهٔ دوربین‌های تاشوی زایس ایکن روی فیلم ۱۲۰ هستند. وجود یا نبود مسافت‌یاب جفت‌شده، مرز اصلی میان ردهٔ گران و ارزان این خانواده است.

رتینا در کارخانهٔ کداک در اشتوتگارت ساخته می‌شد و حول کارتریج فیلم ۱۳۵ کداک طراحی شده بود؛ همان کارتریجی که بعدها استاندارد جهانی شد. بدنهٔ تاشوی فشرده نشانهٔ خانواده است.

بسا روی فیلم رول و ویتو روی فیلم ۱۳۵ ساخته می‌شد. هر دو با شاترهای لنزی کمپور و پرونتور و لنز ثابت عرضه شدند و مدل‌های تاشو و صلب دارند.

نخستین دوربین‌های نیکون، رنج‌فایندرهای سری I، M و S بودند که پس از جنگ جهانی دوم ساخته شدند. این خانواده تا SP و S3 ادامه یافت و پایهٔ شهرت نیکون در عکاسی خبری شد.

کانن پیش از دوران رفلکس، خط کاملی از رنج‌فایندرهای پایه‌پیچی ساخت. مدل P و مدل ۷ شناخته‌شده‌ترین آن‌هایند و تولید ۷s در سپتامبر ۱۹۶۸ م پایان این دوره بود.

آساهی‌فلکس در ۱۹۵۲ م نخستین دوربین رفلکس تک‌لنزی ژاپن بود. آساهی پنتاکس منشور پنج‌وجهی چشم‌سطحی را افزود و همچنان روی پایهٔ پیچی M42 ماند؛ پایه‌ای که به استاندارد مشترک چند سازنده بدل شد.

OM-1 طراحی یوشیهیسا مایتانی و در زمان عرضه کوچک‌ترین و سبک‌ترین دوربین رفلکس تک‌لنزی ۳۵ م‌م بود. دو صفحهٔ رسمی الیمپوس دربارهٔ سال عرضه هم‌داستان نیستند.

SR-2 نخستین دوربین رفلکس ۳۵ م‌م مینولتا بود و خط SR-T با نورسنجی داخل لنز در دیافراگم باز شناخته می‌شود. مشخصات دقیق این خانواده تنها در منابع تخصصی غیررسمی ثبت شده است.

کینه اکساکتا از ۱۹۳۶ م نخستین دوربین رفلکس تک‌لنزی فرمت ۳۵ م‌م جهان شمرده می‌شود. دکمهٔ شاتر روی جلوی بدنه و کارد برش فیلم داخل محفظه، نشانه‌های بی‌همتای این خانواده‌اند.

پراکتیکا از ۱۹۴۹ م با پایهٔ پیچی M42 ساخته شد و کارخانه‌های درسدن در ۱۹۵۹ م زیر نام پنتاکن یکی شدند. نام پنتاکن پس از مناقشهٔ حقوقی بر سر نام کانتاکس برگزیده شد.

فِد و زورکی بر پایهٔ طرح لایکا و کی‌یف بر پایهٔ کانتاکس ساخته شدند. این دوربین‌ها در بازار ایران هم فراوان‌اند، اما داده‌های تاریخ‌گذاری و شمارگان آن‌ها هنوز تنها در منابع انجمنی ثبت شده است.

یاشیکا از ۱۹۵۳ م دوربین‌های دولنزی ژاپنی ساخت که الگوی آن‌ها رولایکورد آلمانی بود. تولید آخرین مدل خانواده، Mat-124G، در ۱۹۸۶ م پایان یافت.

مامیا دو خانوادهٔ متمایز دارد: دوربین‌های دولنزی سری C با لنز تعویض‌پذیر و فانوس، و RB67 با پشت چرخان و قاب ۶×۷. هر دو در استودیوهای حرفه‌ای ایران هم رایج بوده‌اند.

اسپید گرافیک دوربین استاندارد خبرنگاران عکاس در نیمهٔ نخست سدهٔ بیستم بود. ویژگی نادر آن داشتن هم‌زمان دو شاتر است: شاتر لنزی و شاتر پرده‌ای در پشت بدنه.

بولکس H16 دوربین فیلم‌برداری ۱۶ م‌م با برجک سه‌لنزه و موتور فنری است و از دههٔ ۱۹۳۰ تا دهه‌ها بعد در فیلم‌سازی مستند و آموزشی کاربرد داشت.