راهنمای شناسایی انواع سکه پهلوی نقره ای
روی و پشت ۵۰۰۰ دینار رضاشاه، تیپ ۱۳۰۵–۱۳۰۶ ش
پدیدآور / مالک عکس: Heritage Auctions · پروانه: حق عکس نزد Heritage Auctions؛ در رکورد منبع پروانه‌ای اعلام نشده است
۵۰۰۰ دینار نقره — رضاشاه (۱۳۰۵–۱۳۰۶ ش) · منبع اصلی عکس و شرایط استفادهپاسخ کوتاه
انواع سکه پهلوی نقره ای در سالهای آغازین حکومت رضاشاه و در چارچوب نظام قران، با عیار ۰٫۹۰۰ ضرب شده‌اند [1]. این سکه‌ها شامل ربع قران، ۵۰۰ دینار، ۲۰۰۰ دینار و نمونه ۵۰۰۰ دینار هستند که با مشخصات وزنی معین و شیوه ساخت ماشینی شناسایی می‌شوند [1, 2, 6, 7].
مشخصات انواع سکه پهلوی نقره ای در نظام قران
در سالهای نخست پهلوی و پیش از اصلاح پولی سال ۱۳۱۰، سکه‌های نقره در نظام قران ضرب می‌شدند [1]. بزرگترین سکه نقره این دوره، سکه ۵۰۰۰ دینار رضاشاه ضرب سالهای ۱۳۰۵ تا ۱۳۰۶ شمسی با وزن ۲۳٫۰۲۵۱ گرم، قطر ۳۶ میلیمتر و عیار نقره ۰٫۹۰۰ است که شکلی گرد دارد و اکنون از رواج خارج شده است [1].
مقادیر خرد نقره دوره رضاشاه و کتیبه‌های آن‌ها
در میان مقادیر خرد، سکه ¼ قران رضاشاه پهلوی ضرب سال ۱۹۲۵ میلادی (۱۳۰۴ شمسی) با روش ماشینی (پرسی) از نقره عیار ۰٫۹۰۰ تولید شده و وزن ثبت‌شده آن ۱٫۱۵۱۳ گرم است [6]. متن روی این سکه عبارت «رایج مملکت ایران / ربعی / طهران» و متن پشت آن عدد سال «۱۳۰۴» است [6].
سکه ۵۰۰ دینار نیز در سال ۱۹۲۵ میلادی با وزن ۲٫۳۰۲۵ گرم و قطر ۱۸ میلیمتر با نوشته روی «رایج مملکت ایران / پانصد دینار / طهران» ضرب شد [7]. در ضرب سال ۱۹۲۶ میلادی (۱۳۰۵ شمسی)، کتیبه این سکه ۲٫۳۰۲۵ گرمی تغییر یافته و روی آن «رضا شاه پهلوی شاهنشاه ایران / طهران» و پشت آن «۵۰۰ دینار / ۱۳۰۵» نقش بسته است [8].
روش‌های بررسی اصالت و عیار سکه
برای شناسایی سکه‌های نقره تاریخی، تطبیق وزن، قطر و ضخامت نمونه با مشخصات دقیق تیپ در منابع معتبر ضروری است و اندازه یک نمونه منفرد نمی‌تواند ملاک همه ضرب‌ها باشد [5]. رنگ و پاتین یا پاسخ به آهن‌ربا به‌تنهایی اصالت یا ترکیب آلیاژ را مشخص نمی‌کنند و آزمون‌های مخرب نظیر خراش یا اسید نیز به سطح تاریخی سکه صدمه می‌زنند [5].
پرسش‌های پرتکرار
- بزرگترین سکه نقره پهلوی در نظام قران کدام است؟
- سکه ۵۰۰۰ دینار رضاشاه (۱۳۰۵–۱۳۰۶ ش) با وزن ۲۳٫۰۲۵۱ گرم و قطر ۳۶ میلیمتر، بزرگترین سکه نقره نخستین سالهای پهلوی پیش از اصلاح پولی ۱۳۱۰ است [1].
منابع این مقاله در کاتالوگ
- [1] ۵۰۰۰ دینار نقره — رضاشاه (۱۳۰۵–۱۳۰۶ ش) — 5000 Dinars, Reza Shah · شناسهٔ منبع: numista-iran، krause-world-coins
- [5] فلزها و آلیاژهای سکه — Coin metals and alloys · شناسهٔ منبع: krause-world-coins، numista-iran، ngc، met، ans-collection
- [6] ¼ قران — رضاشاه پهلوی، ۱۹۲۵ م — ¼ Qiran - Rezā Pahlavī · شناسهٔ منبع: numista-iran، album-checklist، krause-world-coins
- [7] ۵۰۰ دینار — رضاشاه پهلوی، ۱۹۲۵ م — 500 Dinar - Reza Pahlavi · شناسهٔ منبع: numista-iran، album-checklist، krause-world-coins
- [8] ۵۰۰ دینار — رضاشاه پهلوی، ۱۹۲۶ م — 500 Dīnār - Rezā Pahlavī · شناسهٔ منبع: numista-iran، album-checklist، krause-world-coins
این مقاله فقط بر پایهٔ مدخل‌های بالا نوشته شده و قیمت یا ارزش بازاری اعلام نمی‌کند. برای جزئیات کامل، منابع اصلی و عکس‌ها به هر مدخل مراجعه کنید.