پرش به محتوای اصلی

بازگشت به فهرست راهنماها

شناخت موتور ساعت‌های مکانیکی

Understanding mechanical watch movements

اجزای اصلی موتور مکانیکی — فنر اصلی، چرخ‌دنده‌ها، گریزگاه و بالانس — و نشانه‌هایی که به شناسایی سازنده و دوره کمک می‌کند.

نمای نزدیک اهرمِ خلاص اهرمی برای شناسایی سازوکار ساعت
نمای نزدیک اهرمِ خلاص اهرمی برای شناسایی سازوکار ساعتحقوق اعلام‌شده: CC BY 2.0اعتبار عکس: Micky Aldridge / Wikimedia Commonsصفحهٔ اصلی تصویر و شرایط استناد

اجزا

  1. فنر اصلی نیرو را ذخیره می‌کند، چرخ‌دنده‌ها آن را منتقل می‌کنند، گریزگاه آن را در ضربه‌های منظم آزاد می‌کند و بالانس با فنر مویی نرخ را تنظیم می‌کند.

  2. گریزگاه لنگری سوئیسی (lever) رایج‌ترین گریزگاه ساعت‌های مچی سدهٔ بیستم است؛ ساعت‌های جیبی قدیمی‌تر گاه گریزگاه ورج یا سیلندر دارند.

شناسایی

  1. نام کالیبر و نشان سازنده معمولاً روی صفحهٔ پل یا زیر صفحه حک شده است.

  2. شمارهٔ سریال موتور یا بدنه، با جدول‌های منتشرشدهٔ سازنده، دورهٔ ساخت را نشان می‌دهد.

  3. تعویض صفحه (redial) و قطعات غیراصل ارزش مجموعه‌ای را کاهش می‌دهد؛ هر تعمیر را ثبت کنید.

کالیبر، قاب و صفحه: سه بررسی جدا

  1. نام سازنده، کالیبر و شمارهٔ موتور را با نوشته‌های قاب یکی نکنید؛ هرکدام را در فیلدی جدا رونویسی کنید.

  2. آرایش پل‌ها، محل چرخ بالانس و سامانهٔ کوک را با مستندات همان سازنده مقایسه کنید؛ تعداد سنگ به‌تنهایی مدل را تعیین نمی‌کند.

  3. برای دیدن نوشتهٔ زیر صفحه، ساعت را خودتان باز نکنید؛ عکس یا گزارش ساعت‌ساز را با تاریخ و نام بررسی‌کننده نگه دارید.

گزارش وضعیت بدون دستکاری

  1. کار کردن در لحظهٔ مشاهده، دقت یا سلامت بلندمدت موتور را تضمین نمی‌کند؛ وضعیت کارکرد و سابقهٔ سرویس را جدا ثبت کنید.

  2. خوردگی، پیچ آسیب‌دیده، قطعهٔ تعویض‌شده و تعمیر مستند را توصیف کنید؛ موتور ناشناس را صرفاً از شباهت ظاهری نام‌گذاری نکنید.

  3. تصویر اهرم گریزگاه فقط همان بخش را توضیح می‌دهد، نه تمام موتور یا همهٔ انواع گریزگاه را.

بدون قیمت، بدون توصیهٔ خرید
گنج ایران فهرست فروش نیست و قیمت اعلام نمی‌کند. هر برآورد باید بر پایهٔ معاملات انجام‌شدهٔ تاریخ‌دار باشد؛ روش کار در راهنمای ارزش‌گذاری آمده است.

منابع این راهنما

  • NAWCC — National Association of Watch and Clock Collectors
    مشاهدهٔ منبع
  • British Horological Institute
    مشاهدهٔ منبع
  • آرشیو موزهٔ ساعت
    Watch Museum archive
    Watch Museum (watchmuseum.org)
    مشاهدهٔ منبع
  • ساعت‌سازی — جرج دنیلز
    Watchmaking
    George Daniels · Philip Wilson
  • تعمیر عملی ساعت — دُنالد دو کارل
    Practical Watch Repairing
    Donald de Carle

راهنماهای دیگر