قلم غوطه‌وری
مستندDip pen
قلم غوطه‌وری (Dip pen) — مدخل نوع‌شناختی بر پایهٔ مقالهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی. همهٔ بندهای این صفحه بازگویی فارسی بخش‌هایی مشخص از همان مقاله‌اند و هیچ تاریخ، شمارگان یا قیمتی به آن افزوده نشده است.
نوع مدخل: گونه / تیپ
تصاویر مستند
شرح، صاحب عکس، رکورد اصلی و وضعیت حقوق اعلام‌شدهٔ هر تصویر جداگانه آمده است.
شرح مستند مدخل
این شرح از مشخصات ثبت‌شدهٔ همین مدخل بازنویسی شده است؛ ویژگی تازه یا برآوردی به آن افزوده نشده است.
شناسه و محل نگهداری: شناسهٔ رکورد: Wikipedia: Dip pen.
شمارهٔ تیپ و داده‌های مرجع را جداگانه مقابله کنید؛ شباهت ظاهری تأیید اصالت نیست.
مشخصات منبع
| عنوان در منبع | Dip pen |
|---|---|
| شناسهٔ رکورد | Wikipedia: Dip pen |
پیشینهٔ تاریخی
- قلم غوطه‌وری ابزاری برای نوشتن است که با فرو بردن در دوات، جوهر را به کاغذ منتقل می‌کند. این قلم‌ها معمولاً شامل یک نوک فلزی با شکافی مرکزی هستند که به عنوان مجرای مویین عمل می‌کند و بر روی دسته‌ای از جنس چوب، استخوان، شاخ، فلز یا پلاستیک سوار می‌شود. برخی از این قلم‌ها نیز کاملاً از شیشه ساخته شده‌اند.
- قلم‌های غوطه‌وری فاقد مخزن جوهر هستند و تنها حفره یا فرورفتگی کوچکی برای نگهداری مقدار کمی جوهر دارند، بنابراین کاربر باید مرتباً آن را در دوات فرو ببرد. گاهی یک مخزن فلزی ساده به بالای قلم متصل می‌شود تا امکان نوشتن چندین جمله بدون وقفه فراهم گردد. اگرچه می‌توان قلم را در دوات فرو برد، اما امکان پر کردن آن با قطره‌چکان یا قلم‌مو نیز وجود دارد که کنترل بیشتری بر میزان جوهر اعمالی می‌دهد.
- اگرچه قلم‌های فلزی از دوران باستان وجود داشته‌اند، اما تولید انبوه نوک‌های قابل تعویض در اوایل قرن نوزدهم آغاز شد و جایگزین قلم‌های پر و نی گردید. این قلم‌ها تا قرن بیستم به طور گسترده استفاده می‌شدند و با ظهور خودنویس‌ها در اواخر قرن نوزدهم، به تدریج جایگاه خود را از دست دادند. امروزه کاربرد اصلی آن‌ها در تصویرسازی، خوشنویسی و کمیک است.
- قلم‌های غوطه‌وری نسبت به خودنویس‌ها مزایایی دارند؛ از جمله توانایی استفاده آسان از جوهرهای ضدآب، رنگدانه‌دار، جوهر مازو (iron gall ink) و جوهرهای اکریلیک. برخلاف خودنویس‌ها که معمولاً به جوهرهای پایه آب محدود هستند، نوک‌های فولادی و برنجی قلم‌های غوطه‌وری به راحتی قابل تعویض و تمیز کردن هستند. همچنین نوک‌های انعطاف‌پذیر این قلم‌ها امکان ایجاد خطوطی با ضخامت‌های متغیر را فراهم می‌کنند.
- نمونه‌های اولیه قلم‌های فلزی در دوران باستان وجود داشتند، اما به دلیل عدم امکان تولید انبوه، کاربرد گسترده‌ای نداشتند. قدیمی‌ترین نمونه شناخته شده، یک قلم مسی در بریتانیای روم (سال‌های ۴۳ تا ۴۱۰ میلادی) است. همچنین در ویرانه‌های پمپئی، نوک مسی مربوط به سال ۷۹ میلادی یافت شده است. در قرون وسطی و رنسانس نیز نمونه‌هایی از قلم‌های فلزی یافت شده که نشان می‌دهد در کنار قلم‌های پر استفاده می‌شده‌اند.
نشانه‌های شناسایی
شرح این صفحه در سطح نوع (مدل/سری) است؛ برای شناسایی یک نمونهٔ مشخص، نشانه‌ها و شماره‌های آن باید با منابع تخصصی و کاتالوگ‌های مرجع تطبیق داده شود.
تصویر از ویکی‌انبار است و یک نمونهٔ واقعی از همین نوع را نشان می‌دهد؛ پروانه و پدیدآور آن زیر تصویر آمده است.