قطب‌نما
تأییدشدهCompass
این قطب‌نمای قبله‌نما از جنس برنج حکاکی‌شده، در ایران بین سال‌های ۱۸۰۰ تا ۱۸۷۵ میلادی ساخته شده است. این ابزار دارای درپوش لولایی و قفل است و برای تعیین جهت مکه در هنگام نماز استفاده می‌شده است.
نوع مدخل: گونه / تیپ
قطب‌نما در یک نگاه
- رده:
- نمایهٔ مرجع موزه‌ای
- تاریخ:
- ca. 1800-1875
- محل:
- Iran
- مجموعه:
- Victoria and Albert Museum
- شمارهٔ رکورد:
- 307-1887
درجهٔ اعتبار: تأییدشده · ۱ منبع ثبت‌شده · همهٔ مقادیر از جدول مشخصات همین صفحه نقل شده‌اند.
تصاویر مستند
شرح، صاحب عکس، رکورد اصلی و وضعیت حقوق اعلام‌شدهٔ هر تصویر جداگانه آمده است.
دربارهٔ این مدخل
بازنویسی فارسی شرحِ رکورد موزهٔ ویکتوریا و آلبرت؛ متن با کمک مدل زبانی از همان منبع برگردانده شده، هر جمله در بازبینی دوم با منبع سنجیده شده و هر عدد آن به‌طور خودکار با منبع مقابله شده است.
این قطب‌نما نمونه‌ای از ابزارهای کوچک قبله‌نما است که در قرن‌های ۱۸ و ۱۹ میلادی در ایران تولید می‌شد. بدنه برنجی آن با مختصات جغرافیایی قبله برای شهرهای مختلف جهان اسلام حکاکی شده است.
این ابزار شامل یک سوزن مغناطیسی آهنی زیر شیشه، یک عقربه چرخان و یک شاخص تاشو (Gnomon) است که برای تعیین ظهر شرعی به کار می‌رود. درپوش، کناره‌ها و پایه این قطب‌نما در داخل و خارج با کتیبه‌هایی حاوی زاویه قبله و جهت (جهت‌نما) حکاکی شده‌اند.
رکورد اصلی — بازیابی ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶. اندازه‌ها، تاریخ‌گذاری و پیشینهٔ مالکیت به همین نمونهٔ ثبت‌شده تعلق دارند و به همهٔ نمونه‌های مشابه تعمیم داده نمی‌شوند.
مشخصات رکورد موزه
| عنوان در رکورد منبع | Compass |
|---|---|
| ردهٔ شیء | شیء عتیقه |
| گونهٔ ثبت‌شده در رکورد | Compass |
| سازنده/پدیدآور | Unknown |
| تاریخ ثبت‌شده | ca. 1800-1875 |
| خاستگاه/فرهنگ | Iran |
| مجموعه | Victoria and Albert Museum |
| شمارهٔ اموال | 307-1887 |
| شناسهٔ رکورد | Victoria and Albert Museum object O81925 |
رکوردهای هم‌متن در همین صفحه
| شمار رکوردهای منبع با متن یکسان | ۳ |
|---|---|
| شماره‌های رکورد | 307-1887، 762-1889، 574-1878 |
| توضیح | جدول مشخصات بالا به رکورد اصلی این صفحه تعلق دارد؛ هر عکس دیگر با شمارهٔ رکورد خود آمده است. |
جزئیات تکمیلی رکورد منبع
| نشانه‌ها و کتیبه‌ها | Lid, sides and base are covered inside and out with inscriptions giving the azimuth of the qiblah at many places, together with an indication of the jihah, the quadrant of the compass in which this angle occurs.; Lid, base, sides; engraving |
|---|---|
| مواد | brass |
| فنون | engraving؛ soldering |
| سبک | Qajar |
| ابعاد ثبت‌شده | Diameter: 9.6 cm |
| رده‌های موضوعی موزه | Islam؛ Metalwork |
| کتاب‌شناسی رکورد موزه | Tim Stanley (ed.), with Mariam Rosser-Owen and Stephen Vernoit, Palace and Mosque: Islamic Art from the Middle East, London, V&A Publications, 2004 p.12, plate 7 |
| رکورد بازیابی‌شده | https://collections.vam.ac.uk/item/O81925/ |
| تاریخ بازیابی | 2026-10-27 |
نشانه‌های شناسایی
قطر این نمونه ۹.۶ سانتی‌متر است.
جنس آن از برنج حکاکی‌شده و لحیم‌کاری‌شده است.
دارای درپوش لولایی و قفل است.
سوزن مغناطیسی آن زیر یک صفحه برنجی مشبک قرار دارد.