نظام پولی قاجار — نمای کلی
مستندQajar monetary system — overview
واحدهای پولی قاجار بر پایهٔ قران نقره استوار بود: هر تومان برابر ۱۰ قران و هر قران برابر ۲۰ شاهی. سکههای طلا (تومان)، نقره (قران و اجزای آن) و مس (فلوس) همزمان در گردش بودند و تا پیش از راهاندازی ضرابخانهٔ ماشینی تهران، دهها ضرابخانهٔ ولایتی سکههای دستضرب با تفاوتهای محلی میزدند.
این مدخل یک گونه/سری را توصیف میکند و به شیء منفردی برای فروش اشاره ندارد.
ساختار واحدها
| تومان | ۱۰ قران |
|---|---|
| قران | ۲۰ شاهی |
| شاهی | ۵۰ دینار |
| فلزها | طلا (تومان)، نقره (قران)، مس (فلوس) |
| شیوهٔ ضرب | دستضرب در دورهٔ نخست؛ ماشینی از اواخر دورهٔ ناصری |
بازرسی کاملبودن
این جدول نشان میدهد کدام اقلام سری ثبت شده و کدام هنوز مقابله نشده است.
بازرسی پوشش پادشاهان قاجار
دامنه: مسکوکات ۱۱۷۴–۱۳۰۴ ش
| پادشاه | فلزهای ثبتشده در این پایگاه | وضعیت | اعتبار |
|---|---|---|---|
| فتحعلیشاه | نقره، مس | مدخل دارد | مستند |
| محمدشاه | نمای کلی | مدخل دارد | محتمل |
| ناصرالدینشاه | طلا، نقره، مس | مدخل دارد | مستند |
| مظفرالدینشاه | نمای کلی | مدخل دارد | محتمل |
| محمدعلیشاه | نمای کلی | مدخل دارد | محتمل |
| احمدشاه | نمای کلی | مدخل دارد | محتمل |
فهرست کامل تیپها، ضرابخانهها و سالهای هر پادشاه هنوز سطربهسطر با Album و KM مقابله نشده است؛ مشخصات عددی مقابلهنشده ثبت نمیشود.
نشانههای شناسایی
- نام و لقب پادشاه در متن روی سکه نوشته میشود؛ خواندن همین سطر سریعترین راه تعیین دوره است.
- نام ضرابخانه (دارالخلافه تهران، دارالسلطنه تبریز، مشهد مقدس، اصفهان، شیراز و…) معمولاً در پایین پشت سکه میآید.
- تاریخ سکههای قاجار هجری قمری است، نه شمسی.